تست روانشناسی

محرومیت زمان مند چیست؟ والدین چه زمانی از آن استفاده می کنند؟

یک «قشقرق» معمول

محرومیت زمان مند، به ویژه برای مدیریت رفتارهای تکانشی و دشوار مانند قشقرق و کج خلقی ها موثر است.

محرومیت زمان مند

سئوالاتی که والدین می پرسند؟

  • «محرومیت زمان مند چیست؟»
  • «آیا محرومیت زمان مند می تواند به لحاظ هیجانی به کودک من آسیب برساند؟»
  • «از چه سنی می توانم استفاده از محرومیت زمان مند را در مورد کودک نو پای خود آغاز کنم؟»
  • «کدامیک از رفتارهای بد کودک من، می توانند به وسیله روش محرومیت  زمان مند، کاهش پیدا کند؟»
  •  «آیا سایر روش های مدیریت کودک در برخی موقعیتهای خاص، بهتر عمل می کنند؟ اگر چنین است، آن روشها کدامند؟»

محرومیت زمان مند

محرومیت زمان مند، قبل از شام

مری که روزی طولانی و خسته کننده را در اداره سپری کرده، جیسون کودک چهار ساله خود را از کودکستان گرفته و اکنون در حال آماده شدن برای صرف شام بود. مری و جيسون هر دو خسته و گرسنه بودند.

جیسون که چشمش به جعبه شیرینی داخل کابینت افتاده بود، بهانه آن را گرفت و بی وقفه می گفت: «آن جعبه شیرینی را به من بده».

مری گفت: «تا شام آماده پشه، یک لیوان شیر و دو عدد بیسکویت بهت می دهم. شام تا ۳۰ دقیقه دیگر آماده است… .»

مری شیر و بیسکویت ها را پیش روی جیسون گذاشت. اما او بلافاصله گفت: «من شیر نمی خوام.» و با پشت دست ضربه ای به لیوان شیر زد و آن را بر زمین ریخت.

مری که به شدت احساس عصبانیت می کرد، با تحکم به جیسون گفت: «پاشو برو تو اون اتاق بشین؛ جریمه اینکه شیر را زمین ریختی باید بری توی اون اتاق بشینی.»

جیسون عصبانی و گریان از صندلی پایین آمد و به آرامی به سمت اتاق تأسیسات که در انتهای هال بود رفت. مری ساعت کوچک آشپزخانه را برداشت و زنگ آن را برای چهار دقیقه بعد تنظيم کرد و آن را کنار در اتاق گذاشت. سپس به آشپز خانه برگشت.

پس از ۴ دقیقه ساعت زنگ خورد. جیسون از اتاق بیرون آمده وارد آشپزخانه شد و به سراغ بیسکویت هایش که همچنان روی میز بودند، رفت. سپس تلویزیون آشپزخانه را روشن کرد. او گفت «حدس بزن چی شده مامان؟ خانواده روبرت یک سگ جدید گرفته اند… .»

به دنبال استفاده مری از محرومیت زمان مند، رابطه مادر – پسر به سرعت به حالت عادی برگشت. مری «خونسردی» اش را حفظ کرده و به سرعت هم با رفتار کج خلقی متوقعانه پسرش، برخورد کرده بود.

محرومیت زمان مند

محرومیت زمان مند چیست؟

محرومیت زمان مند» به عنوان یک روش تربیتی عبارت است از: یک وفقه مختصر در فعالیت های کودک شما.

محرومیت زمان مند، یعنی گذاشتن کودک در یک مکان کسل کننده و ملال آور بلافاصله پس از اینکه رفتار بدی را از خود نشان می دهد. کودک تا زمانی که زنگ ساعت یا زمان سنج پایان زمان محرومیت او را نشان می دهد، باید در آنجا بماند. مدت زمان قرار گرفتن کودک در محرومیت زمان مند، یک دقیقه به ازای هر سال سن اوست.

محرومیت زمان مند

محرومیت زمان مند به معنای محروم کردن کودک از پاداش ها، تقویت های توجه و فعالیت های جالب برای او است.

شما سریعا کودکتان را از تقویت یا موقعیت لذت بخشی که سوء رفتار در آن موقعیت بروز کرده است دور ساخته و او را در یک مکان ساکت و کسل کننده که اصلا برای او تقویت کننده یا لذت بخش نیست، قرار می دهید.  با قرار دادن کودک در محرومیت زمان مند، مانع از آن می شوید که او توجه و یا سایر پاداش ها را به دنبال رفتار نامطلوبش دریافت نماید.

محرومیت زمان مند

مزایای استفاده از روش محرومیت زمان مند

  • محرومیت زمان مند، بسیاری از انواع رفتارهای بد را سریعا تضعیف می کند.
  •  محرومیت زمان مند، به متوقف شدن دائمی برخی از سوء رفتارها کمک می کند. سپس رفتارهای بهبود یافته، جایگزین آنها می شوند.
  • یادگیری استفاده از این روش برای والدین آسان است.
  • والدین گزارش می کنند که آنها احساس خشم و ناراحتی کمتری را تجربه می کنند. زیرا طرح موثری در اختیار دارند.
  • والدین یک الگوی منطقی و غیر پرخاشگر برای کودکانشان هستند.
  • رابطه والد – فرزندی به دنبال استفاده از روش محرومیت زمان مند با سرعت به حالت عادی باز می گردد.

محرومیت زمان مند

اهداف روش تربیتی زمان مند

روش تربیتی محرومیت زمان مند، دو هدف را دنبال می کند.

هدف فوری عبارت است از: توقف سریع رفتار مشکل ساز

هدف بلند مدت عبارت است از: کمک به کودک برای دستیابی به خود – انضباطی است.

محرومیت زمان مند

محرومیت زمان مند چیست؟

محرومیت زمان مند از دیدگاه کودک شما

« من کتک خوردن را ترجیح میدهم.»

آقای گوردون، به مدت چندین ماه از روش محرومیت زمان مند استفاده می کرد و در کاهش دادن کتک زدن ها و هل دادن های پسر پنج ساله اش، سامی، موفق بود.

آقای گوردون تا حد زیادی، استفاده پسرش از ضربه زدن ها، کتک کاری ها و بد دهنی های شدید را کاهش داده بود.

او علاقمند بود تا از احساسات پسرش در مورد محرومیت زمان مند در مقایسه با سایر اشکال تهاجمی تر انضباط دهی آگاه شود.

آقای گوردون در یک بعداز ظهر یکشنبه آرام، به طور اتفاقی از پسرش پرسید: «سامی، هنگامی که تو برادر کوچکت را کتک میزنی، پدر باید با تو چکار بکند؟ تو را کتک بزند و یا تو را با محرومیت مواجه کند».

سامی پاسخ داد: «من ترجیح می دهم که کتک بزنید! من میخواهم که تنبيه زود تمام شود. در زمان محروم شدن من کاری برای انجام دادن ندارم، حوصله ام سر میرود. من محرومیت را دوست ندارم!»

محرومیت زمان مند

چرا کودکان از محرومیت زمان مند متنفر هستند؟

روش محرومیت زمان مند در اصلاح رفتارهای بد موثر است:

زیرا کودکان از آن متنفر هستند. بسیاری از کودکان، ترجیح می دهند که کتک بخورند و یا به شدت سرزنش شوند تا اینکه هر چند برای مدتی کوتاه با محرومیت زمان مند مواجه شوند.

کودکان، محرومیت زمان مند را دوست ندارند:

زیرا سبب می شود که آنها تعدادی از فقدان های فوری را هر چند به صورت مختصر و خفیف، تجربه نمایند.

محرومیت زمان مند

 کودکان هنگامی که در محرومیت زمان مند قرار می گیرند:

توجه خانواده را از دست می دهند. آنها قدرت، کنترل و توانایی خشمگین ساختن و ناراحت کردن والدین خود را هم از دست می دهند.

کودکان محرومیت زمان مند را دوست ندارند زیرا:

آنها آزادی برای بازی کردن با اسباب بازی ها و بازی ها و شرکت در فعالیت های جذاب را هم از دست رفته می بینند.

از آنجایی که روش محرومیت زمان مند، فوری و قاطع است، کودکان از امکان کمتری برای اجتناب کردن از آن برخوردارند.

محرومیت زمان مند

ویژگی های استفاده از محرومیت زمان مند

  • معمولا کودک شما در زمان فرستاده شدن به محرومیت زمان مند و در طول زمان محرومیت نسبت به شما برافروخته است. به طور معمول، این آزردگی، پس از اتمام زمان محرومیت، به سرعت از بین می رود.
  • هم کودکان و هم بزرگسالان در مقابل تغییر رفتارشان از خود مقاومت نشان می دهند. کودکان دوست ندارند که رفتار مشکل آفرین خود را متوقف سازند. با این وجود، در صورتی که آنها این رفتارهای دشوار را ادامه دهند، آنها به طور مکرر با محرومیت های زمان مند مواجه می شوند.
  • در نتیجه، آنها کنار گذاشتن این رفتارهای دشوار را آسان تر می یابند. سپس کودکان راه های مختلف را برای برآوردن نیازهایشان مورد بررسی قرار می دهند.
  • هنگامی که این رفتارهای جدید پاداش داده می شوند. آنها تقویت شده و احتمال وقوع آنها در آینده افزایش می یابد.
  • محرومیت زمان مند، رفتارهای دشوار مزمن کودک شما را تضعیف کرده و ظهور رفتارهای پذیرفتنی جدید را تشویق می کند.
  • محرومیت زمان مند به لحاظ هیجانی به کودک شما صدمه نمی زند

محرومیت زمان مند

مزیت استفاده درست و به موقع از محرومیت زمان مند

محرومیت زمان مند، هنگامی که به درستی مورد استفاده قرار می گیرد، شیوه های ایمن و موثر برای متوقف ساختن رفتار بد کودک شماست.

این شیوه به کودک کمک می کند تا به دور از مشکلات هیجانی رشد کنند. هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد محرومیت زمان مند، در صورتی که به درستی مورد استفاده قرار گیرد، به لحاظ هیجانی به کودکان آسیب می رساند.

 در برنامه صوتی (بر روی CD و نوار صوتی) با عنوان «چگونه از محرومیت زمان مند به صورت موثر استفاده کنیم؟»  تد (۹ ساله) و لیزا (یازده ساله)،

احساسات شخصی و واکنش های خود را در رابطه با محرومیت زمان مند توصیف می کنند.

بسیاری از والدین گزارش می کنند که گوش دادن به این کودکان، دغدغه های آنها را در مورد محرومیت زمان مند، کاهش داده است.

با این وجود، والدین اغلب در استفاده از محرومیت زمان مند، مرتکب اشتباهاتی می شوند. این اشتباهات باعث می شود تا این نوع محرومیت تاثیر درستی در روند پرورشی کودک نداشته باشد.

محرومیت زمان مند

وقتی سن کودک شما بین ۲ تا ۱۲ سالگی است

شما می توانید روش محرومیت زمان مند را با موفقیت در مورد کودکان سنین بین ۲ تا ۱۲ سالگی به کار ببرید. با این وجود، هنگامی که شما استفاده از روش محرومیت زمان مند را در مورد کودک خود آغاز می کنید او نباید بیش از یازده سال داشته باشد. در مورد کودکان مسن تر از سایر روش های مدیریت کودک استفاده کنید.

محرومیت زمان مند

خودتان، رفتار بد را مشاهده کنید

ایده آل این است که شما خودتان شاهد رفتار بد کودک باشید و بلافاصله از محرومیت زمان مند در مورد او استفاده کنید. به منظور اثربخشی بیشتر، کودک خود را در عرض ۱۰ ثانیه پس از وقوع رفتار بد، به مکان مورد نظر برای سپری کردن زمان محرومیت بفرستید.

فوریت در استفاده از این روش برای کودکان ۲ تا ۴ ساله از اهمیت زیادی برخوردار است. چنانچه شما فرصتی را برای استفاده از محرومیت زمان مند به دلیل رفتار بد از دست داده باشید، آن رفتار خود به خود تکرار می شود، در اینصورت صبور باشید. سوء رفتار دیگری به زودی روی خواهد داد.

محرومیت زمان مند

چه نوع سوء رفتاری مستحق محرومیت زمان مند است؟

محرومیت زمان مند در کمک به اصلاح سوء رفتارهای مداوم کودک شما که رفتارهای تکانشی، پرخاشگرانه، هیجانی و خصمانه هستند، موثر است.

هنگامی که محرومیت زمان مند با سایر روش های انضباطی مقایسه می شود، یکی از موثرترین روش های موجود برای حذف رفتارهای دشوار، خفيف و شدید است.

با این وجود، آگاه باشید که محرومیت زمان مند، تنها روش انضباطی نیست که می تواند رفتارهای طبقه A را که در پایین ذکر می شوند، کاهش دهد.

محرومیت زمان مند

رفتارهای طبقهA- سوء رفتاری که مستحق محرومیت زمان مند است

 

  •  کتک زدن
  •  قشقرق و کج خلقی
  • اذیت کردن خصمانه سایر کودکان، آزار دیگران
  • بددهنی یا یکی به دو کردن با والدین و سایر بزرگسالان
  • جیغ کشیدن توام با عصبانیت و صدای گوشخراش
  • غصب کردن اسباب بازی های کودکان دیگر
  •  پرت کردن اسباب بازی ها
  •  خراب کردن اسباب بازی ها
  •  لگدزدن به دیگران
  • گاز گرفتن یا تهدید به گاز گرفتن
  •  کشیدن مو
  • گرفتن یقه دیگران
  •  تف انداختن یا تهدید به تف انداختن به دیگران
  • پرت کردن آشغال، سنگ یا چوب به سمت دیگران
  • بد رفتاری یا صدمه زدن به حیوانات خانگی یا سایر حیوانات
  •  گریه کردن به شیوه ای زننده و با صدای بلند به «قصد» تنبيه والدین
  • سیلی زدن
  • نیشگون گرفتن
  • پنجه کشیدن
  • دو به هم زنی کردن
  •  انجام کارهای خطرناک : مانند وارد شدن به خیابان
  • جیغ کشیدن با صدای بلند
  • زدن دیگران با یک شیء
  •  تهدید لفظی و یا ژست زدن یا صدمه رساندن به دیگران
  •  فحش دادن
  • هل دادن دیگران
  • پرتاب کردن غذا بر سر میز شام
  • صدمه رساندن عمدی به مبلمان یا خانه
  • مسخره کردن یا تلاش برای تحقیر دیگران
  • شکوه کردن با صدای بلند یا رفتار متوقعانه پس از اینکه به او اخطار داده شده است.|
  • لقب دادن به دیگران یا «ادا در آوردن» در مقابل دیگران
  • قطع کردن مکرر صحبت های بزرگسالان پس از اینکه به او اخطار داده شده است.
  • نافرمانی از «دستور» مبنی بر قطع فوری یک سوء رفتار

محرومیت زمان مند

بررسی لیست A

در بررسی این لیست از رفتارهای بد، آیا هیچکدام از رفتارهای فرزند خود را یافتید که خواهان حذف آن باشید؟ والدینی که از روش محرومیت زمان مند استفاده کرده اند، قادر بوده اند هر کدام از سوء رفتارهای ذکر شده در طبقه A را حذف کرده و یا کاهش دهند.

اینکه شما رفتاری را بد و یا مستحق محرومیت زمان مند تلقی کنید یا خیر، به ارزش ها و اهدافی بستگی دارد که شما و همسرتان در مورد فرزند خود آنها را در نظر دارید.

با این وجود، محرومیت زمان مند راه حل تمامی رفتارهای دشوار کودکان نیست. محرومیت زمان مند نباید در مورد مشکلات رفتاری طبقه B مورد استفاده قرار گیرد.

محرومیت زمان مند

رفتار طبقه B از محرومیت زمان مند در مورد این رفتار دشوار، استفاده نکنید.

  •  لب ورچیدن، عنق بودن
  • تحریک پذیری، خلق بد، بد اخلاقی
  • ناتوانی در انجام کارها یا فراموش کردن انجام آنها
  •  قصور در جمع آوری لباس ها و اسباب بازی ها
  • عدم انجام تکالیف یا تمرین پیانو
  • رفتار بیش فعالانه (اما در مورد رفتارهای پرخاشگرانه و مخرب، از روش محرومیت زمان مند استفاده نمایید.)
  • هراسان بودن وابسته، ترسو یا منفعل بودن
  • گوشه گیری، میل به تنها بودن
  •  رفتارهایی که والدین شاهد آنها نبوده اند

از سایر روش های مدیریت کودک به منظور کمک در مورد این مشکلات رفتاری استفاده نمایید. محرومیت زمان مند، برای رفتارهای طبقه B موثر نیست. در مورد لب ورچیدن، گریه کردن ملایم و ناله کردن از بی توجهی فعال، استفاده نمایید.

محرومیت زمان مند

کاربرد زمان مند برای انجام کارهای پیچیده

والدین اغلب این سئوال را مطرح می کنند که آیا آنها می توانند از محرومیت زمان مند برای واداشتن کودک خود به آغاز انجام کاری نسبتا پیچیده مانند «اتاقت را مرتب کن» یا «تکالیفت را انجام بده» استفاده نمایند؟

محرومیت زمان مند در متوقف ساختن رفتار بد موثر است. تهدید کودک به محروم ساختن، او را تشویق به آغاز نمودن انجام کاری نمی کند که هم پیچیده است و هم ناخوشایند.

محرومیت زمان مند برای متوقف ساختن رفتار است نه برای آغاز کردن رفتار. به منظور وادار ساختن کودک به انجام یک کار ناخوشایند، از قانون «مادر بزرگ» پاداش های ژتونی و یا در مورد کودکان سنین بالاتر، از قرارداد والد – فرزند استفاده کنید.

هنگامی که شما کودک خود را برای انجام یک کار ناخوشایند تحت فشار قرار می دهید ممکن است او به شما بد و بیراه گفته ویا قشقرق به پا کند.

از محرومیت زمان مند در مورد یکی به دو کردن با قشقرق به پا کردن ها، استفاده نمایید. هنگامی که شما این رفتار تداخل کننده را متوقف ساختید، واداشتن کودک به انجام وظایف ناخوشایندش، آسان تر خواهد بود. فراموش نکنید که تلاش های او را برای آغاز و به انجام رساندن وظایف ناخوشایند، تحسین نمایید.

محرومیت زمان مند

تنها یک یا دو رفتار را به عنوان هدف، انتخاب نمایید

شما و همسرتان باید یک یا دو رفتار را برگزیده و استفاده از روش محرومیت زمان مند را با آنها آغاز کنید. به این رفتارها، رفتارهای هدفمند می گویند.

زیرا هدف شما، تغییر دادن آنهاست. به صورت مداوم و مکرر، روش محرومیت زمان مند را در مورد این رفتارهای هدف، مورد استفاده قرار دهید.

استفاده از روش محرومیت زمان مند را با کاربرد آن در مورد تمامی رفتارهای نامناسب یا غير قابل قبول کودکتان، شروع ننماید.

زیرا در آن صورت ممکن است او تمام طول روز را در محرومیت سپری کند. پس از کسب موفقیت در کاهش نخستین رفتار هدف، شما می توانید رفتار دیگری را برای کاهش، انتخاب نمایید.

محرومیت زمان مند

یک رفتار هدف را چگونه انتخاب می کنید؟

لیست سوء رفتار طبقه A را مرور کرده و یکی از آن سوء رفتارها و یا سوء رفتار مشابهی را انتخاب کنید. این رفتار باید قابل شمارش باشد. به عنوان مثال، باید قادر باشید که تعداد دفعاتی را که کودکتان به شما فحش داده و یا خواهر یا برادرش را اذیت می کند، بشمارید.

همچنین مراقب باشید که رفتار هدفی را که انتخاب کرده اید، رفتاری باشد که به طور مکرر اتفاق می افتد. در صورتی که آن رفتار حداقل یک بار در روز، روی ندهد، شما نمی توانید تجربه کافی را در مورد نحوه استفاده از شیوه محرومیت زمان مند به دست بیاورید.

یک رفتار هدف را انتخاب کرده و به طور مکرر از شیوه محرومیت زمان مند در مورد آن رفتار هدف استفاده نمایید.

«لعنتی! دوباره حبسم کردندا من باید از اذیت کردن برادرم دست بردارم. من باید سرگرمی دیگری غیر از اذیت کردن برادرم برای خود پیدا کنم. شاید بهتر باشد که با CD هایم بازی کنم و یا پیش دوستانم بروم… »

روش محرومیت زمان مند به این دلیل موثر است که موجب متوقف شدن رفتار بد («اذیت کردن برادرم»)، می شود و بنابراین امکان بروز یافتن یک رفتار خوب («با CD هایم بازی کنم یا پیش دوستانم بروم») را فراهم می آورد. از این روش به طور مکرر به منظور متوقف ساختن رفتار هدف انتخاب شده، استفاده نمایید. هنگامی که رفتار خوب به جای آن بروز می کند، آن را پاداش بدهید.

محرومیت زمان مند

انتخاب دو رفتار بد از گروه A برای محرومیت زمان مند

شما می توانید به هنگام شروع استفاده از روش محرومیت زمان مند، دو رفتار را به عنوان هدف انتخاب کنید که یکی از آنها یک رفتار دشوار جزئی و دیگری یک رفتار دشوار عمده باشد.

استفاده از این روش را با رفتار هدف جزئی مثلا فحش دادن یا اذیت کردن، آغاز کنید. کنترل کردن این رفتارهای هدف آسان است. زیرا کودکان معمولا به هنگام فحش دادن یا اذیت کردن، به لحاظ هیجانی، بیش از حد برافروخته نیستند.

سپس، به دنبال کسب تجربه در زمینه استفاده از روش محرومیت زمان مندی به سراغ رفتارهای هدف عمده تر، مانند کتک زدن یا قشقرق و کج خلقی بروید. این سوء رفتارها، معمولا چالش برانگیز تر هستند، زیرا کودکان در زمان نشان دادن اینگونه رفتارهای هیجانی تر یا عصبانی تر هستند.

محرومیت زمان مند

استفاده مداوم از زمان مند برای رفتار هدف

از این روش، هر بار که رفتار هدف روی می دهد، این روش را به کار بگیرید. شما باید در عرض یک یا دو هفته شاهد ۵۰ تا ۹۰ درصد کاهش در رفتار هدف باشید.

محرومیت زمان مند

دفعات وقوع رفتار هدف را بشمارید

پیش از شروع استفاده از روش محرومیت زمان مند، شمارش واقعی و ثبت تعداد دفعات وقوع رفتار هدف یک ایده بسیار خوب است.

برخی از والدین، این کار را با گذاشتن علامت بر روی یک تقویم دیواری انجام می دهند. این شیوه بسیار مناسبی برای ثبت دفعات بروز رفتار هدف است.

به عنوان مثال، مادری، هر بار که دخترش حرف زشت بر زبان می آورد، یک علامت بر روی تقویم ثبت می کند و دیگر مجبور نیست که در طول روز حساب تعداد دفعات را نگه دارد.

گاهی اوقات، کودک با مشاهده ثبت علامت ها توسط والدینش، دچار کنجکاوی می شود. گاهی اوقات رفتار هدف در کودک حتی بدون استفاده والدین از روش محرومیت زمان مند، به شدت کاهش می یابد.

ممکن است شما فکر کنید که ثبت دفعات بروز رفتار هدف، کار پر زحمتی است. اما این کار به شما می گوید که در کاهش سوء رفتار فرزندتان تا چه اندازه موثر بوده اید.

محرومیت زمان مند

این نکات عمده را به یاد داشته باشیم

  • محرومیت زمان مند، به معنای محرومیت کودک از پاداش ها، تقویتها توجه و فعالیت هایی است که برایش جذابیت دارند.
  • محرومیت زمان مند در صورتی که به درستی مورد استفاده قرار گیرد به لحاظ هیجانی به کودک صدمه نمی زند.
  • یک یا دو رفتار هدف ناخوشایند را برای کاهش، انتخاب نمایید.
  • روش محرومیت زمان مند را به صورت فوری و مکرر پس از وقوع رفتار هدف، مورد استفاده قرار دهید.
  • در استفاده از روش محرومیت زمان مند، مراحل آن را به شیوه ای که در

 

5/5 - (1 امتیاز)

دکتر آرش هیربد

من دکتر آرش هیربد دوره پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تخصص روانپزشکی را در دانشگاه شهید بهشتی گذراندم. در بیمارستان آتیه به عنوان روانپزشک و مسئول دفتر سلامت روان مشغول به کار هستم. در کلینیک هیربد به عنوان موسس و مسئول فنی و روانپزشک بزرگسال فعالیت دارم. در زمینه اختلالات خلقی، اضطرابی، وسواس ، اختلالات خواب و… می توانم به شما کمک کنم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا