زوج و خانوادهکودک نوجوان

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

دزدی

دزدی عملی است که در آن شخص مال دیگری را بدون اجازه و اطلاع او ضمیمه مال خود می کند و خود را صاحب آن می داند. معمولا زمانی دزدی در کودکان خودش را نشان می دهد که مفهوم مالکیت و من و تو در آنها به وجود آمده باشد.

این مفهوم تقریبا در ۴ یا ۵ سالگی پیدا می شود. کودکی که معنی و مفهوم مالکیت را درک نکرده و به حدود آن آگاه نیست و فرق مال خود و مال دیگران را نمی شناسد، اگر دست به مالی زند و آن را از آن خود کند، نباید این عمل او را به حساب دزدی گذاشت.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

علل دزدی

  •  نیازهای مادی
  • علل عاطفي
  •  علل روانی

 نیازهای مادی

  • محروم کردن کودکان از مواد غذا مورد علاقه
  • انگیزه تملک در وجود کودکان
  • گرسنگی و محرومیت از غذا و لباس و اسباب بازی
  • نیاز به اسباب بازی و اشیاء پر زرق و برق
  • تامین پول برای خرید اشیا

علل عاطفی

  • محرومیت از محبت و نوازش که موجب اضطراب است
  • جبران احساس حسادت و نشان دادن خود
  • انتقام از والدین یا د گران به هر علتی که باشد
  • تامین مادیات جهت مصرف برای دیگران
  • خود نمایی

علل روانی

  • احساس تنهایی در کانون خانواده و رغبت به انجام عمل چشمگیر در این قالب تا خود را از تنهایی بدر آورد
  • صدمه زدن به دیگران برای خالی کردن عقده خود بر سر او
  • رفع اضطراب روانی ناشی از اختلال روانی
  • رغبت روانی به داشتن

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

اشیاء پر زرق و برق

عوامل تشدید کننده دزدی در کودکان

  • الگوهای غلط از مربیان
  • معاشرت های ناباب
  •  و سایل ارتباط جمعی و بعضی فیلمها که دزدی در آنها نشان داده می شود.
  • وسوسه ها
  • عدم کنترل توسط بزرگترها
  • شویق نابجا برای بدست آوردن مادیات

موضع گیری های ناروای والدین در برابر دزدی کودکان

  • تنبیه شدید
  • موعظه های تکراری و بسیار
  • ایجاد جار و جنجال

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

توصیه هایی برای درمان دزدی کودکان

  • رفع نیازهای تعدیل شده مادی کودکان توسط والدین (ولی نه به معنی اینکه هر اسباب بازی گران قیمت را برای کودکمان خریداری کنیم، توضیح و متقاعد کردن کودک برای خرید اسباب بازی مناسب با سنش).
  • تامین فضای عاطفی و محبت نمودن به فرزندان وایجاد روابط دوستانه با آنها.
  • اصلاح رفتارهای روانی آنها.
  • ایجاد محیط مساعد برای رشد و زندگی فرزندان.
  • تقویت عزت نفس در فرزندان.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

نظارت بر رفتار کودک

برای بچه ها به خانه آوردن چیزهایی که مال خودشان نیست، امری عادی به حساب می آید. وقتی دزدی کشف می شود، این نکته اهمیت دارد که از نصیحت کردن و نمایش اجرا کردن پرهیز کنیم.

کودکی که دزدی کرده است را می توان بدون اهانت به شخصیت او، به راه راست هدایت کرد. با لحنی ملایم و محکم به او می گوییم (این تفنگ مال تو نیست. ببر به صاحبش پس بده)

وقتی کودک آب نباتی را می دزدد و در جیبش می گذارد، بهترین کار این است که احساساتی نشویم و با او کاملا منطقی برخورد کنیم (این آب نباتی که در جیب تو هست، باید بماند در این مغازه)

اگر کودک داشتن آب نبات را انکار می کند، ما اشاره می کنیم و دوباره همان حرف را میزنیم آب نباتی که در این جیب تو هست، مال این مغازه است آن را بگذار سرجایش). اگر او قبول نکرد، آب نبات را از جیبش در می آوریم و در ضمن به او می گوییم (این آب نبات متعلق به این مغازه است باید اینجا بماند).

وقتی مطمئن هستید که کودکتان از لای کتاب شما پول دزدیده است بهترین کار این است که از او سوال نکنید و در باره این کار به او چنین بگویید (تو یک اسکناس از لای کتاب من برداشتی. لطفا آن را به من برگردان).

وقتی پول پس گرفته می شود، با لحنی محکم به او بگوئید (هر وقت که پول لازم داری از من بخواه و آن وقت درباره اش صحبت خواهیم کرد).

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

پرهیز از گفتن دزد یا دروغگو به کودک

اگر کودک منکر عملش شد با او جر و بحث نمی کنیم  یا مصرانه از او نمی خواهیم  که اعتراف کند. اگر کودک قبلا پول را خرج کرده باشد بحث ما باید بیشتر روی راه های باز پرداخت و کارهای سخت و طاقت فرسایی که او باید در عوض اینکارش انجام دهد، تمرکز یابد، و یا از مقدار پولی که به عنوان پول توجیبی به او می دهیم، کاسته شود.

این نکته مهم است که از دزد و دروغگو نامیدن کودک پرهیز کنیم یا سوال هایی از بچه ها نپرسیم که آنها را مجبور به گفتن دروغ کند. خاطر نشان کردن این که از کودک انتظار دارد نیاز پولی اش را با شما در میان بگذارد، مفیدتر خواهد بود.

 

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

چگونه با کودکانی که بر روی در و دیوار منزل نقاشی می کنند رفتار کنیم؟

کودکان علاقه زیادی به نقاشی بر روی در و دیوار خانه دارند چون هم به راحتی در دسترس است و هم فضایی باز و نامحدود برای نقاشی کردنشان است و از انجام این کار لذت می برند و البته خیلی وقتها این مسئله باعث درد سر و تنش بین مادر و کودک می شود.

چگونه باید با این مشکل برخورد کرد ؟

هنگام انجام دادن نقاشی روی دیوار با صدای بلند و محکم و قاطع بگویید (نه، نکن) (روی دیوار نباید نقاشی کنی) و بعد جلو رفته دستش را گرفته و کمی بفشارید و در چشمانش خیره شده تا متوجه شود که از عملش عصبانی و نارا ت هستید.

از آنجا که نقاشی برای کودک لذت بخش است و حتی منجر به رشد خلاقیت وی می شود بنابراین سعی کنید مکان هایی از قبیل پارکینگ، انباری، یا قسمتی از حیاط خانه  را مشخص کنید تا کودک بتواند روی آنها نقاشی کند.

یک تخته برای او تهیه و روی دیوار نصب کنید تا روی آن نقاشی کند و گاهی اوقات برای لذت بخش شدن این لحظه با او همراه شده و نقاشی کنید.

 

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

شرایط نقاشی بر روی قسمت های ممنوع خانه

اگر کودک اصرار به نقاشی بر روی جاهای ممنوع را داشت کاغذ بزرگی تهیه و روی دیوار بچسبانید و بگویید فقط روی این کاغذ نقاشی کند.

  • در صورت رعایت قوانینی که گذاشتید حتما او را تحسین و تشو یق نمایید. می توانید از لوازم نقاشی یا دفترهای نقاشی به عنوان جایزه استفاده کنید.
  • اگر موارد ذکر شده را رعایت نکرد از تدابیر منفی استفاده کنید. زمانی که قسمتی از دیوار را نقاشی کرد او را مجبور کنید آن قسمت را تمیز کند و اگر باز هم تکرار کرد تنبیه را گسترده تر و او را مجبور کنید قسمت بیشتری از دیوار را تمیز کند.
  • در صورتی که این تنبیه موثر نبود او را از چیزهای مورد علاقه اش محروم کنید مثلا از تماشای تلویزیون، یا خوراکی مورد علاقه اش. البته مدت تنبیه را طولانی نکنید بطوریکه بیشتر از یک روز نشود. اگر در سنی است که پول تو جیبی می گیرد می توانید از پول تو جیبی اش کم کنید.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

نق زدن، گریه کردن و کج خلقی

یکی از شایعترین شیوه ها برای رسیدن به خواسته ها در کودکان گریه کردن، جیغ زدن و نق زدن است و از آنجا به کودکان غالبا خیلی راحت می توانند نقاط ضعف ما را بیابند. بنابراین خیلی زود درک می کنند که با این شیوه می توانند به خواسته خود برسند.

گاهی اوقات گریه های کودکان دلایلی دارند مثلا: بیماری، خستگی، گرسنگی، و یا برای جلب توجه وا لدینی که به اندازه کافی محبت و توجه نسبت به کودک نشان نمی دهند.

مخصوصا در نوزادان و کودکان زیر ۴ ماه این حالات نمی تواند بدلیل لوس بودن و جلب توجه کردن باشد و غالبا برای نیازهایی مثل خواب، گرسنگی، تشنگی و دل درد است. اما اگر مطمئن هستید فرزندتان بی جهت نق میزد باید جلوی این رفتار او را گرفت.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

چگونگی برخورد در هنگام نق زدن و گریه کردن کودکان

تسلیم نشدن در برابر نق زدن کودکان

هیچگاه در مقابل نق زدن های او تسلیم نشوید، دلسوزی نکنید و در مقابل خواسته های غیرمنطقی او مقاومت کنید. بهتر است در ابتدا مدت گریه کردن و کج خلقی های او را یاداشت کنید تا به مرور زمان برایتان مشخص گردد که این زمان با مقاومت و نه گفتن شما کم شده است یا خیر. گاهی ممکن است مدت گریه کردن طولانی شود چون کودک فکر می کند می تواند شما را تسلیم خود نماید ولی بعد که نتیجه ای نگرفت ساکت می شود. پس اگر بعد از انجام این روش متوجه شدید لجبازی و گریه اش طولانی تر شده نا امید نشوید.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

ابراز محبت در هنگام آرام بودن، و بی توجهی در هنگام نق زدن

هنگامیکه کودک آرام است به او توجه کنید و او را در آغوش بگیرید. فراموش نکنید کودکان نیازمند محبت هستند و همیشه باید آنها را مورد توجه و محبت قرار دهید به خصوص زمانیکه آرام هستند.

اما هنگامیکه رفتارهای ناپسند، مثل کج خلقی و گریه دارند، اگر مطمئن هستید که مشکلی وجود ندارد بی توجهی کنید و برای اینکه تسلیم نشوید اتاق را ترک نمایید و یا خود را مشغول انجام کاری نشان دهید و اگر ساکت شد و به طرف شما آمد به او توجه نشان دهید و دیگر اشاره ای به موضوع نکنید و خیلی عادی رفتار نمایید.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

وادار کردن کودک به استراحت در هنگام خستگی

اگر می دانید کودک خسته است مانع ادامه کاری شوید که در حال انجام آن است و او را وادار به استراحت نمایید.

تحریک نکردن کودک

کودک را تحریک نکنید. اگر می دانید حرکت و رفتاری یا موقعیتی موجب ایجاد کج خلقی و نق زدن کودک می شود جلوی آن را بگیرید.

جا به جایی کودک از جمع و تنبیه مطابق سن

اگر در جمع و یا مکان نامناسبی هستید و کودک شروع به جیغ زدن و کج خلقی نموده او را به مکان دیگری ببرید و خودتان از او دور شوید اما او را زیر نظر داشته باشید و می توانید مطابق سن او به این تنبیه ادامه دهید. مثلا به یک کودک ۳ساله بگویید ۳ دقیقه باید در این مکان بماند و یا تا وقتی ساکت نشده نمی تواند آنجارا ترک کند.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

نشان دادن روش درست برای انجام خواسته ها به کودک

به کودک روش های درست و منطقی و مناسب انجام خواسته ها را نشان دهید و هرگونه پیشرفت و ممانعت در نق زدن و کج خلقی را تشویق نمایید و به او بگویید با انجام چه کارهایی می تواند توجه شما را جلب کند.

پذیرفتن ناراحتی کودک و برخورد بعد از آرام شدن

بپذیرید که کودک شما ناراحت است ولی بعد از این که او آرام شد مثلا به او بگوئید متاسفم که تو اینقدر عصبانی بودی ولی کج خلقی کردن کار اشتباهی است. اگر سن کودک شما بالای ۴ سال است می توانید از او بپرسید بهتر بود چه راهی را برای کنترل این موقعیت انتخاب می کردی؟

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

چرا کودکان دروغ می گویند؟

وقتی کودکان دروغ می گویند والدین از خشم بر افروخته می شوند، به خصوص وقتی که دروغ آشکار است مثلا شنیدن پافشاری کودک در اینکه به رنگ دست نزده است یا شکلات نخورده است، وقتی که صورت و پیراهنش خلاف گفته اش را می رساند بسیار خشم آور است.

دروغها بیان کننده حقایق مربوط به امیدها و دلهره ها هستند، دروغها آشکار کننده آن چیزی هستند که فرد می خواهد انجام دهد یا باشد.

واکنش کامل و پخته نسبت به یک دروغ بیشتر بایستی درک مفهوم آن دروغ را منعکس سازد نه انکار مفهوم آن با محکومیت فرد دروغ گو را.

ما از طریق اطلاعاتی که از دروغها کسب می کنیم می توانیم به کودک کمک کنیم تا واقعیتها را از افکار پوج و الى تشخیص بدهد.

وقتی پسر بچه ای به ما خبر می دهد که برای عید، فیل زنده ای را به عنوان هدیه سال نو دریافت کرده، اگر پاسخ دهیم (تو دلت می خواست این طور بود)(تو دلت می خواهد یک فیل داشتی) مفیدتر خواهد بود تا اینکه دروغ گویی او را ثابت کنیم و دست به انکار گفته او بزنیم.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

دسته بندی دروغ ها

دروغها به ۲ دسته تقسیم می شوند:

دروغ هایی که حقایق را بیان می کنند

گاهی اوقات کودکان بدین خاطر دروغ می گویند که اجازه ندارند حقیقت را بر زبان بیاورند. وقتی کودک به مادرش می گوید که از برادرش متنفر است مادر شاید او را به خاطر این حقیقت گویی تنبیه کند.

اگر همین کودک در آن لحظه برگردد و آشکارا به دروغ اعتراف کند و بگوید که حالا دیگه برادرش را دوست دارد مادرش شاید به او پاداش بدهد و او را محکم در آغوش بگیرد و ببوسد.

خوب شما فکر می کنید این کودک چه نتیجه ای از این تجربه خواهد گرفت؟ وی نتیجه خواهد گرفت که آدم را به خاطر راستگویی کتک می زنند.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

دروغ هایی که محرک داشته باشند

والدین نباید سؤالاتی از کودکان بکنند که کودک به منظور دفاع از خود پاسخ دروغ به آنها بدهد. کودکان از اینکه پدر ومادر از آنها سوال و پرس جو کنند، متنفرند

به خصوص هنگامی که گمان می کنند والدینشان از قبل پاسخها را می دانند. کودکان از سوالاتی که نقش دام را دارند بیزارند. سوالاتی که وادارشان می کند دروغ بگویند و یا حقیقت را بر زبان بیاورند و خجالت بکشند.

مثلا وقتی تفنگ یک بچه ۷ساله ای می شکند و بچه از این اتفاق وحشت زده می شود و تکه های آن را پنهان می کند و به وا لدین دروغ می گوید در برخورد نباید به بچه گفت (ای دروغ گوی لعنتی ! تو تفنگت را شکستی) چرا دروغ گفتی؟

بهتر است بگوئیم ” این طور که می بینم تفنگ جدیدت را شکسته ای ” زیاد دوام نیاورد، بیف شد تفنگ گران قیمتی بود، کودک چند درس با ارزش می آموزد “پدر درک می کند. من می توانم مشکلاتم را به او بگویم. من باید بیشتر از هدیه هایش مواظبت کنم.

پیشگیری از رفتارهای نادرست کودک

برخورد با دروغگویی

خط مشی ما در برابر دروغ گویی مشخص است از یک طرف ما نباید باز پرس بازی در بیاوریم و کودک را سوال پیچ کنیم و موضوع را بزرگ جلوه دهیم از طرف دیگر باید حتما و بدون تردید رک و پوست کنده حرف بزنیم.

مثلا: وقتی از مدرسه اطلاع می دهند که فرزندمان در امتحان ریاضی اش مردود شده نباید از او بپرسیم “در امتحان ریاضی قبول شدی ؟ مطمئنی؟ خوب این دفعه دیگر دروغ دردت را دوا نخواهد کرد! ما با معلمت صحبت کردیم و او گفت مردود شدی ”

در عوض، به طور صریح و پوست کنده به فرزندمان می گوئیم (دبیر ریاضیات به ما گفت که تو در امتحان نمره قبولی نیاوردی ما به خاطر این مسئله خیلی ناراحتیم و نمی دانیم چه کمکی از دستمان بر می آید تا برایت انجام بدهیم).

خلاصه ما کودکمان را تحریک نمی کنیم تا برای دفاع از خودش دروغ بگوید و نیز آگاهانه برای کودک فرصت ایجاد نمی کنیم که دروغ بگوید.

وقتی کودک قطعا دروغ می گوید واکنش ما نباید غیر اخلاقی و دارای هیجان شدید بوده بلکه باید واقعی و دور از احساس باشد ما می خواهیم کودکمان بداند که نیازی ندارد به ما دروغ بگوید.

 

5/5 - (1 امتیاز)

دکتر آرش هیربد

من دکتر آرش هیربد دوره پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تخصص روانپزشکی را در دانشگاه شهید بهشتی گذراندم. در بیمارستان آتیه به عنوان روانپزشک و مسئول دفتر سلامت روان مشغول به کار هستم. در کلینیک هیربد به عنوان موسس و مسئول فنی و روانپزشک بزرگسال فعالیت دارم. در زمینه اختلالات خلقی، اضطرابی، وسواس ، اختلالات خواب و… می توانم به شما کمک کنم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ببینید
بسته میباشد
دکمه بازگشت به بالا