کودک نوجوان

مدیریت رفتار بد خارج از خانه

رفتار زننده و دشوار کودک در مکان های عمومی ناراحت کننده بوده و برخورد با آن دشوار است.

آیا هیچگاه اتفاق افتاده است هنگامی که با کودک خود بیرون از منزل هستید، رفتار او موجبات ناراحتی شما را فراهم کرده باشد؟ آیا شما قادر به برخورد کردن با گریه ها و تقاضاهای مداوم او به هنگام ملاقات دوستان یا در زمان خرید هستید؟ آیا هیچگاه با خود فکر کرده اید، «دیگه هیچ وقت او را با خود جایی نمی برم!»

امیدواری های زیادی برای شما و کودکتان وجود دارد. شما می توانید رفتار ناراحت کننده کودکتان در بیرون از منزل را بهبود ببخشید. از روش های توصیف شده در این مقاله استفاده کرده و با اعتماد به نفس و کارایی بیشتری به اتفاق هم به ملاقات دوستان، بستگان، خرید و سایر مکان ها بروید.

مسلح شدن به مهارت های انضباطی، موثر در مهار کردن رفتارهای بد کودک

شما برای اینکه والد موثری باشید، باید به دامنه متنوعی از مهارت های انضباطی صحیح مسلح باشید. والدینی که تنها مهارت انضباطی آنها نق زدن و سرزنش کردن است، در بیرون از منزل به دفعات از این روش ها در مورد کودک خود، استفاده می کنند.

کار را با آن دسته از مهارت های فرزندپروری، که قبلا آنها را آموخته اید، آغاز کنید. مهارتها و روشذهایی که برای مدیریت رفتار بیرون از خانه از اهمیت ویژه برخوردارند، عبارتند از:

  •   تحسین و صحبت کردن مداوم در مورد رفتار خوب و خودداری از پاداش دادن رفتار بد
  • گاهی اوقات استفاده از پیامدهای منطقی، و جریمه رفتاری را مورد توجه قرار داده
  • گاهی هم از محرومیت زمان مند یا شکل های دیگر آن، استفاده کنید.

به منظور مرور این مهارت های فرزندپروری، نگاهی به مقالات  قبلی بیاندازید.

استفاده از زمان سنج، مناسب برای مهمانی ها

یک زمان سنج جیبی، برای استفاده در مواقع میهمانی و مسافرت، مناسب است.

رفتن به منزل دوستان و بستگان کودک خود را برای ملاقات های خارج از خانه آماده کنید. از او بخواهید که چندین اسباب بازی و یا کتاب را با خود بردارد. توجه نمایید در زمانی که شما با بزرگسالان در حال صحبت هستید، او هم سرگرمی جذابی داشته باشد.

قبل از ترک خانه، رفتاری را که از او انتظار دارید، برایش توضیح دهید. سوءرفتارهایی (یکی به دو کردن یا جیغ کشیدن و…) را که محرومیت زمان مند و یا جریمه رفتاری خاص (ممنوعیت تماشای تلویزیون) برایش به دنبال خواهند داشت، به طور دقیق برای او توضیح دهید. در صورتی که او رفتار مناسبی داشت، بلافاصله و یا در زمان بازگشت به خانه او را تحسین کنید.

برای کمک به مدیریت سوء رفتارهای او در حین مهمانی، از «محرومیت زمان مند فوری یا محرومیت زمان مند تأخیری» استفاده کنید.

قبل از آنکه شما بخواهید در مهمانی محرومیت زمان مند را در مورد کودک خود اجرا کنید، باید در مورد استفاده از آن در منزل خود و یا در حضور میهمانی به راحتی و ثبات رسیده باشید. علاوه بر این، کودک شما هم باید با اجرای این تنبیه همکاری داشته باشد نه اینکه در مقابل آن مقاومت و نافرمانی کند.

اخطار قبل از انجام محرومیت زمان مند

هنگامی که در مهمانی حضور دارید، لازم است قبل از اینکه کودک خود را به محرومیت زمان مند بفرستید و یا به او بگویید که «محرومیت زمان مند برایت کنار گذاشته ام» به او اخطار بدهید.

در صورت اعمال محرومیت زمان مند، همانند زمانی که در منزل خود حضور دارید، به ازای هر سال سن کودک، یک دقیقه زمان در نظر بگیرید. یک زمان سنج جیبی هم به همراه داشته باشید.

دقت کنید در خانه ای که به مهمانی می روید یک مکان کسل کننده و غیر جذاب برای محرومیت زمان مند، پیدا کنید. تقریبا هر مکانی که کسی در آنجا حضور نداشته و فعالیت جالبی هم در آنجا موجود نباشد، برای این کار مناسب خواهد بود.

مشکلات والدین در هنگام اعمال محرومیت ها

مشکلاتی که والدین با آن روبرو هستند دخالت دیگران در تربیت کودک و انضباط دادن به او می باشد.

«مامان بزرگ! منو نجات بده! مامان می خواد منو به محرومیت زمان مند بفرستد…»

ممکن است برخی از بستگان و دوستان، هنگامی که شما در حضور آنها سعی می کنید، کودک خود را تنبیه کنید، در کار شما دخالت کنند. حمایت هیجانی و کمک همسر خود را در جهت سازگاری با این بستگان و دوستان خیرخواه طلب کنید.

استفاده از ماشین برای محرومیت زمان مند فوری

برخی از والدین، به هنگامی که دور از منزل خود هستند و به ویژه در صورتی که کودک آنها معمولا در حین محرومیت زمان مند سروصدا زیادی به راه می اندازد، با موفقیت از صندلی عقب اتومبیل خود، به عنوان مکان محرومیت زمان مند استفاده می کنند. کودک را در صندلی عقب بگذارید و خودتان در صندلی جلو بنشینید و یا بیرون از ماشین بمانید. اگر خودتان بیرون ماشین می مانید، حتما سوییچ را با خودتان بردارید.

در این حالت، به او توجهی نشان ندهید و اطمینان حاصل کنید که او هیچ اسباب بازی با خود نداشته باشد. در صورت امکان، از محرومیت زمان مند فوری استفاده کنید نه از محرومیت زمان مند تأخیری. محرومیت زمان مند فوری در کاهش رفتارهای بد، موثرتر است.

محرومیت زمامند تاخیر جایگزین محرومیت زمان مند فوری

چنانچه نمی توانید همان موقع کودک خود را به محرومیت زمان مند بفرستید، از محرومیت زمان مند تأخیری استفاده کنید. محرومیت زمان مند تأخیری باید بلافاصله پس از بازگشت به خانه، به اجرا درآید. نسبت به این امر دقیق باشید.

محرومیت زمان مند تأخیری تنها باید در مورد کودکان چهار ساله و بالاتر اعمال شود.

نمونه ای از محرومیت زمان مند تاخیری

کتی، تا مرز یک محرومیت زمان مند تأخیری، پیش رفت.

کتی، هفت ساله و والدینش به دیدار دوستان خانوادگی رفته اند. ساعت از ده شب گذشته است و پدر دوباره به کتی می گوید که وقت رفتن است.

کتی می گوید که هنوز زود است و او آماده نیست، به دنبال این، کتی با جیغ و گریه و عصبانیت برگفته خودش اصرار می ورزد. پدر:«کتی، ده دقیقه قبل بهت گفتم که وقت رفتن است. همین الان برو کت و کفشهایت را بپوش؟»

کتی: «نه، من نمی خوام برما میخوام یه کم دیگه بازی کنم. هیچوقت نمی گذاری هر چقدر دلم میخواد بازی کنم همیشه زود میگی وقت رفتن است جیغ کشیدن ها تبدیل به گریه با صدای بلند شده اند).»

پدر: «یه اخطار دیگه بهت میدم. گریه رو بس کن و همین الان کت و کفشهایت را بپوش وگرنه هر وقت به خانه برسیم، محرومیت زمانمند در انتظارات خواهد بود!»

کتی: «خیلی خب، عصبانی نشو! (کتی از گریه دست برمیدارد و کت و کفشهایش را می پوشد) میشه هفته بعد بازم بیایم اینجا؟ من میخوام اینجا بازی کنم.»

پدر:«آره امشب خیلی خوش گذشت، شاید بتوانیم هفته آینده باز هم بیایم.»

پدر به نحو موثری با قشقرق کتی و امتناع او از بازگشت به خانه برخورد کرد. او یکبار به کتی اخطار داد و گفت اگر به حرف او گوش ندهد، محرومیت زمان مند تأخیری در انتظارش خواهد بود.

رعایت نکات مهم در هنگام بیرون رفتن با کودک

فروشگاه ها، بازارهای خرید و رستوران ها هنگامی که به قصد خرید آماده بیرون رفتن می شوید، بطور خاص رفتاری را که از کودک خود انتظار دارید، با او در میان بگذارید.

در زمان خرید به سن کودک خود توجه داشته باشید و در مورد مدت زمانی که از او انتظار دارید، بدون خسته شدن، جیغ کشیدن و بروز سوء رفتار، به دنبال شما راه بیاید، منطقی و معقول باشید.

چنانچه کودک شما خسته نیست، اما در فروشگاه، بازار و یا رستوران خانوادگی، همانند یک بچه دشوار رفتار می کند، از یکی از اشکال محرومیت زمان مند، استفاده کنید.

در فروشگاه ها، یک مکان مناسب برای محرومیت زمان مند، یک گوشه و یا راهرو جنبی می باشد. در این جاها، کودک را در یک نقطه ایمن به روی زمین بنشانید. از او روبرگردانید و وانمود کنید که به خواروبار موجود در فروشگاه نگاه می کنید و هیچ توجهی به او نشان ندهید.

اگر او خیلی خردسال است، در کنار او بیایستید و اگر بزرگتر است، کمی دورتر از او بیایستید. اما به منظور اطمینان از ایمنی کودک، همواره او را در دیدرس خود داشته باشید.

در بازارهای خرید، نیمکت ها جای بسیار خوبی برای محرومیت زمان مند هستند. کودک را به روی نیمکت بنشانید. اگر کودک شما بزرگ است، خودتان به روی نیمکت دیگری بنشینید. کمی از هم دور باشید و در ضمن نفسی هم تازه کنید! در رستوران ها هم، کودک به منظور محرومیت زمان مند، پشت میز جداگانه ای می نشیند.

بیشتر کودکان در اینگونه مکان های عمومی به آرامی به محرومیت زمان مند تن می دهند. اما اگر کودک شما با صدای بلند گریه می کند، محلی در خارج از فروشگاه (صندلی عقب ماشین خودتان را برای این منظور انتخاب کنید. شاید هم بهتر باشد که از محرومیت زمان مند تأخیری استفاده کنید.)

محرومیت زمان مند تاخیری، مانع شدن از بازی مورد علاقه

«آرام باش وگرنه حق نداری با ماشین اسباب بازی ات بازی کنی»

اریک، پسر ۵ ساله من، دوبار در هفته به همراه همسرم به مطب پزشک می رفت تا همسرم آمپول های آلرژی خود را تزریق کند. اریک وقت خود را با ایجاد سروصدا و دویدن به اطراف در اتاق انتظار صرف می کرد. وقت همسرم هم صرف تلاش برای آرام کردن او می شد.

نهایت همسرم گفت: اریک، در مطب پزشک خیلی سروصدا می کنی بیشتر کسانی که آنجا هستند، مریض و در انتظار ملاقات پزشک هستند.

از این به بعد، هر موقع در آنجا به اطراف بدوی یا سروصدا ایجاد کنی، در بقيه روز حق نخواهی داشت با ماشین اسباب بازی ات، بازی کنی.

اریک فقط یک بار امتیاز استفاده از اسباب بازی اش را از دست داد. بازی با این ماشین، فعالیت مورد علاقه او بود. او پس از این جریمه به سرعت آرام شد. پس از این، به ندرت همسرم در مراجعات بعدی خود به مطب پزشک، در رابطه با رفتار سرکشانه پسرمان با مشکلی مواجه شد.

همسر من، به نحوی موثر با رفتار بد پسرمان در خارج از منزل برخورد نمود. او از روش جریمه رفتاری در این مورد سلب امتیاز فعالیت مورد علاقه) استفاده کرد.

پاداش به رفتارهای بد کودک ممنوع

هنگامی که کودک شما در مکان های عمومی رفتاری بد از خود نشان می دهد، مراقب باشید که ناخواسته این رفتار را پاداش نداده و موجب تقویت آن نشوید.

یک نمونه از پاداش دادن رفتار بد، این است که وقتی در صف صندوق ایستاده اید، دختر شما یک قطعه شیرینی را از روی قفسه بقاپد و شما به او اجازه بدهید که آن را داشته باشد.

یک مثال دیگر از پاداش دادن به رفتار بد این است که به دلیل اصرار کودکتان بر بازگشت به خانه و قشقرق به پا کردن او سریعا به منزل بازگردید. با این وجود، به یاد داشته باشید که کودکان خردسال به آسانی خسته می شوند، بنابراین اجازه ندهید که زمان خرید، بیش از اندازه طولانی شود.

دادن پاداش به کودک در زمان داشتن رفتار مناسب در حین خرید

در صورتی که کودک شما در حین خرید رفتار مناسبی داشت، به او پاداش بدهید. او را تحسین کنید و یا در زمان ترک فروشگاه یک خوراکی مورد علاقه برای او بخرید.

اما این کارها را فقط در صورتی انجام دهید که او رفتار خوبی داشته است. پیش از ترک فروشگاه زنجیره ای، به او اجازه بدهید تا چیزهایی را که دوست دارد، مانند: حیوانات بخش فروش حیوانات خانگی و یا عروسکهای بخش عروسک فروشی را تماشا کند.

اذیت و سرو صدای زیاد کودکان در اتومبیل + نحوه برخورد

در اتومبیل یک تجربه ناخوشایند برای والدین، رانندگی و مسافرت با اتومبیلی است که کودکان در صندلی عقب سروصدا و جنگ و دعوا به راه انداخته اند. با سازمان دهی دقیق اتومبیل و همچنین مسافرت، به پیشگیری از وقوع رفتار بد کمک کنید.

مراقب باشید که همه (و از جمله خودتان) کمربند ایمنی ببندند. بستن کمربند ایمنی باعث می شود که کودکان کمی از هم فاصله پیدا کنند و وارد فضای یکدیگر نشوند و مسافرت نه تنها خوشایندتر بلکه ایمن تر هم باشد.

در مسافرت های طولانی، یکی از والدین می تواند در صندلی عقب بنشیند و کودکان را از «بزن بزن» و اذیت کردن یکدیگر، باز دارد. از کودکان خود بخواهید که چند اسباب بازی، کتاب و یا یک بازی را برای داخل اتومبیل انتخاب کرده و با خود بیاورند.

اغلب، قبل از عزیمت، می توانید احتمال بروز سوءرفتار را پیش بینی کنید. چنانچه احتمال می دهید مشکلاتی بروز کند، از قبل به کودکان خود بگویید که فلان پیامد خاص در صورت بد رفتاری آنها در داخل اتومبیل، در انتظار آنها خواهد بود.

همچنین به آنها بگویید که قبل از اعمال آن پیامد خاص، فقط یک بار به آنها اخطار داده می شود. یک پیامد مناسب می تواند محرومیت زمان مند تأخیری و یا یک پیامد منطقی ملایم مانند توقف اتومبیل تا زمانی که آنها از سوء رفتار خود، دست بردارند باشد.

در صورتیکه مقصد شما جایی باشد که برای کودکانتان خوشایند است، مانند ساحل دریا یا پارک در آن صورت توقف اتومبیل برای چندین دقیقه، بیشتر موثر واقع می شود.

انجام محرومیت تاخیری به صورت فوری

هنگامی که محرومیت زمان مند تأخیری برای یک کودک تعیین می شود، باید این جریمه هر چه زودتر و معمولا به محض بازگشت به خانه اعمال شود.

با این حال، در یک سفر زمینی طولانی، این تنبیه باید پس از توقف در استراحگاه بین راهی به اجرا درآید. آن هم به این صورت است که کودک پس از اینکه بقیه اعضای خانواده اتومبیل را ترک کردند، چند دقیقه مختصر در آنجا باقی می ماند. با این وجود، شما باید نزدیک اتومبیل مراقب او باشید.

فعالیت های بازی بیرون از منزل در پارک، باغ وحش، استخر شنا و در سفرهای اردویی استفاده از محرومیت زمان مند فوری به منظور مدیریت سوءرفتار کودک، آسان است.

مکان ایمنی را به کودک نشان دهید تا در آنجا بنشیند. مثلا؛ نیمکت پارک، روی یک سنگ بزرگ، کنار یک درخت، در گوشه زمین بازی با صندلی عقب اتومبیل. استفاده از محرومیت زمان مند فوری آسان بوده و در صورتی که والدین به درستی از آن استفاده کنند، موثر می باشد.

تاثیر محرومیت زمان مند فوری در کودک 9 ساله

یک مادر از تأثیر نیرومند «محرومیت زمان مند فوری در کنترل رفتار ناشایست» پسر نه ساله اش، در مورد رفتارهای او در استخر شنا، شگفت زده بود.

پسر آنها پس از اینکه دوبار با محرومیت زمان مند فوری روبرو شد، آب پاشیدن به بچه های کوچکتر و فرو کردن سر آنها در آب را کنار گذاشت.

رفتار او نسبت به بچه های دیگر بهبود یافت و رابطه مادر او با مادران سایر بچه ها به طور قابل توجهی بهتر شد. این مادر، قبلا سرزنش کردن و فریاد کشیدن بر سر پسرش را امتحان کرده بود، اما این روش ها کاملا ناموثر بودند.

در واقع، هرگاه او پسرش را سرزنش می کرد، پسر هم با او یکی به دو می کرد و اصلاحی در رفتار او صورت نمی گرفت. محرومیت زمان مند به عنوان یک پیامد ملایم در حذف رفتار ناشایست پسر او در استخر شنا کاملا موثر بود.

این نکات عمده را به یاد داشته باشیم

• مراقب باشید که به طور مکرر رفتار خوب کودک خود را با توجه و تحسین پاداش دهید. این کار را چه در منزل و چه در خارج از منزل انجام دهید.

• قبل از ترک خانه، برای کودک خود توضیح دهید که چه رفتاری را از او انتظار دارید.

• در منزل دوستان، محرومیت زمان مند را به همان شیوه ای انجام دهید که در منزل خودتان اجرا می کنید.

• در مکان های عمومی، استفاده از محرومیت زمان مند فوری، محرومیت زمان مند تأخیری یا جریمه رفتاری را در نظر داشته باشید.

 

5/5 - (1 امتیاز)

دکتر آرش هیربد

من دکتر آرش هیربد دوره پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تخصص روانپزشکی را در دانشگاه شهید بهشتی گذراندم. در بیمارستان آتیه به عنوان روانپزشک و مسئول دفتر سلامت روان مشغول به کار هستم. در کلینیک هیربد به عنوان موسس و مسئول فنی و روانپزشک بزرگسال فعالیت دارم. در زمینه اختلالات خلقی، اضطرابی، وسواس ، اختلالات خواب و… می توانم به شما کمک کنم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا