اختلالات روانشناختی

اختلال تبدیلی (Conversion disorder)

اختلال تبدیلی یک بیماری روانی است که باعث علائمی مانند فلج ، اختلال گفتار یا لرزش می شود که عصبی به نظر می رسند اما علت ارگانیک مشخصی ندارند.

در گذشته این رویدادها اغلب “کوری هیستریک” یا “فلج هیستریک” نامیده می شد.

اختلال تبدیل یک بیماری روانی نسبتاً نادر است. سالانه 2 تا 5 نفر در هر 100000 نفر علائم را گزارش می دهند.

درک تعریف پزشکی اختلال تبدیل اولین قدم برای کمک به خود یا کسی است که دوستش دارید.

اختلال تبدیل ، که به آن اختلال عصبی عملکردی نیز گفته می شود ، یک اختلال روانی نسبتاً نادر است.

معمولاً فرد دارای علائم جسمی است که هیچ بیماری پزشکی ، معاینه فیزیکی یا آزمایش نمی تواند توضیح دهد.

به نظر نمی رسد علائم آگاهانه کنترل شوند و می توانند استرس قابل توجهی ایجاد کنند.

نمونه هایی از علائم شامل از دست دادن کنترل ماهیچه ها ، نابینایی ، ناشنوایی ، تشنج و یا حتی از دست دادن هوشیاری است.

اصطلاح “عملکردی” به عملکرد غیرعادی سیستم عصبی مرکزی اشاره دارد.

اصطلاح “دگرگونی” از این ایده ناشی می شود که ناراحتی روانی به یک علامت فیزیکی تبدیل می شود.

اختلال تبدیلی بر اساس راهنمای تشخیص آماری اختلالات روانشناختی

اختلال تبدیلی (conversion disorder) نوعی آشفتگی در کارکردهای جسمی است که با مفاهیم کنونی مربوط به آناتومی و فیزیولوژی دستگاههای عصبی مرکزی یا محیطی مطابقت نمی کند.

این اختلال نوعا در زمینه استرس رخ می دهد و کژکاری قابل ملاحظه ای به بار می آورد.

سندرمی که اینک اختلال تبدیلی نامیده می شود در اصل با سندرمی توام بود که امروزه اختلال جسمانی کردن نام دارد و به مجموعه ی این دو سندرم هیستری, واکنش تبدیلی یا واکنش تجزیه ای اطلاق می شد.

حدود یک‌ سوم مردم دنیا در طول عمر دچار بعضی از علایم این اختلال می ‌شوند ولی لزوما بیمار هیستریک نیستند.

این اختلال حدود ۵ تا ۱۵ درصد مشاوره ‌های روان ‌پزشکی در بیمارستان ‌های عمومی را شامل می ‌شود .

زنان حداقل دو برابر و گاهی تا ۱۰ برابر مردان مبتلا می ‌شوند و علایمی که نشان می‌ دهند سمت چپ بیشتر ازسمت راست بدن است.

این اختلال در تمام سنین یعنی از کودکی تا کهنسالی دیده می‌ شود ولی شروع آن قبل از ۱۰سالگی و پس از ۳۵ سالگی نادر است.

این اختلال در بین نوجوانان و بالغین جوان شایعتر است.

داده های موجودحاکی از آن است که اختلال تبدیلی در بین جوامع روستایی، افراد کم سواد و کم هوش و گروه های اجتماعی اقتصادی پایین و کارکنان نظامی که در موقعیتهای جنگی قرار داشته اند، شایعتر است.

نشانه های اولیه اکثر بیماران مبتلا (۱۰۰ تا ۹۰ درصد) ظرف چند روز یا کمتر از یک ماه برطرف می شوند.

حدود ۷۵ درصد بیماران ممکن است دوره دیگری از بیماری را تجربه نکنند.

عوامل مربوط به پیش آگهی خوب عبارتند از:

شروع ناگهانی، عامل استرس زایمشخص، انطباق خوب پیش از بیماری، فقدان بیماری طبی یا روانشناختی همراه. هر چند اختلال تبدیلی طول بکشد، پیش آگهی آن بدتر است.

اختلال تبدیلی شامل چه مواردی میشود

فلج،کوری و گنگی یا لالی (mutism) شایع ترین علایم اختلال تبدیلی هستند.

جهت تشخیص افتراقی فلج، کوری، کری تبدیلی با انواع واقعی آن به موارد زیر می توان اشاره کرد:

– فلج تبدیلی به صورت ناهماهنگ است و با مسیرهای حرکتی تطابق ندارد، هیچ گونه رفلکسی مشاهده نمی شود ، اما در فلج واقعی این موارد وجود ندارد .

– در مورد تفاوت نابینایی تبدیلی با نابینایی واقعی می توان گفت که در نابینایی واقعی بر خلاف نابینایی تبدیلی، پاسخ مردمک و حرکات ردیابی چشم مشاهده نمی شود.

– جهت تشخیص افتراقی کری واقعی با کری تبدیلی نیز صدای بلند فرد مبتلا به کری تبدیلی را از خواب بیدار می کند.

اختلال تبدیلی اغلب با اختلال شخصیت وابسته، ضد اجتماعی، نمایشی و شخصیت پرخاشگر-انفعالی ارتباط دارد.

علایم حسی :

در اختلال تبدیلی، بی حسی و پاراستزی، بخصوص در اندام ها شایع است.

علایم اختلال تبدیلی ممکن است اندام های حسی ویژه را درگیر کند و سبب کری، کوری و دید تونلی گردد.

اختلال تبدیلی
اختلال تبدیلی

علایم حرکتی :

  • علایم حرکتی مشتمل اند بر حرکات غیر طبیعی،
  • اختلال در راه رفتن،
  • ضعف و فلج،
  • لرزش های موزون و آشکار،
  • حرکات کره ای ،

تیک

  • حرکات پرتابی نیز ممکن است مشاهده شود.
  • یک نوع اختلال راه رفتن در اختلال تبدیلی دیده می شود که نا ایستی و بد گامی نام دارد:
  • ناایستی یا اشکال در ایستادن: آستازیا (astasia)
  • بدگامی یا اشکال در راه رفتن: آبازیا (abasia)

علایم تشنج :

تشنج های کاذب علامت دیگری در اختلال تبدیلی است.

سایر خصوصیات

نفع اولیه: بیمار با کنار زدن تعارض های درونی از حیطه آگاهی خود به نفع اولیه دست می یابد.

علایم تبدیلی ارزش نمادینی دارد چرا که نشانگر تعارض روانشناختی ناخودآگاه هستند .

بدین ترتیب،علایم تبدیلی ،کوششی برای حل تعارضات درونی است.

نفع ثانویه: بیماران در نتیجه بیماری خود مزایا و منافع محسوسی بدست می اورند مثل معافیت از تعهدات، اخذ حمایت و ….

بی تفاوتی زیبا (la belle indifference) : این اصطلاح به نگرش جسورانه و نامتناسب بیمار نسبت به علایم جدی اطلاق می شود. یعنی به نظر می رسد بیمار در این حالت نسبت به انچه که اختلالی مهم محسوب می شود،بی اعتناست.

اختلال تبدیلی
اختلال تبدیلی

همانند سازی :

بیماران مبتلا به اختلال تبدیلی ممکن است بطور نا خودآگاه علایمشان را از افراد مهم زندگیشان الگو برداری کرده باشند.

آزمون MMPI-2 و آزمون رورشاخ در این افراد ، افزایش سائق های غریزی، واپس زنی جنسی و مهار پرخاشگری را نشان می دهد.

همه گیرشناسی اختلال تبدیلی

نشانه های این اختلال غالبا موقتی هستند و شیوع آن مشخص نمی باشد.

شیوع نشانه های تبدیلی مداوم 2 تا 5 نفر در هر 10000 نفر می باشد.

ملاک های تشخیص اختلال تبدیلی در DSM5

A. وجود یک یا چند علامت حرکتی یا کارکردی حسی که به صورت عمدی تغییر یافته است.

B. شواهد بالینی بیانگر ناهمخوانی علائم و بیماری ‌های عصبی یا جسمی است (با عارضه جسمی و بیماری های عصبی شناخته شده مطابقت ندارد)

C. اختلال جسمی یا روانشناختی دیگری توجیهی بهتر برای نشانگان نمی باشند.

D. نشانگان یا نواقص بیمار، موجب پریشانی یا اختلال بالینی قابل توجه در عملکرد اجتماعی، شغلی، یا سایر زمینه ‌های مهم شده یا لزوم ارزیابی جسمانی را توجیه می نماید.

ویژگی های مرتبط که تشحیص را تایید می کند؟

شکل گیری و روند؟

موضوعات تشخیص مرتبط با فرهنگ؟

پیامد های کارکردی؟

علت اختلال تبدیلی

عوامل روانکاوی

بر طبق نظریه روانکاوی اختلال تبدیلی در اثر واپس زدن تعارض درون روانشناختی ناخودآگاه و تبدیل اضطراب به یک نشانه ی جسمی ایجاد می شود.

تعارض بین یک تکانه ی غریزی (مثلا پرخاشگری یا جنسی) و موانع آشکار شدن آن ایجاد می شود.

نشانه ها امکان ابراز نسبی میل یا آرزوی ممنوع را فراهم می سازد, اما آن را آنقدر تحریف می کند که بیمار می تواند از مواجهه خودآگاه با تکانه های نامقبول خود دوری جوید.

یعنی نشانه ی اختلال تبدیلی ارتباط نمادینی با تعارض ناخودآگاه دارد.

(مثلا واژینیسم سبب محافظت بیمار در برابر ابراز آرزوهای جنسی نامقبول می گردد).

نشانه های اختلال تبدیلی همچنین بیمار را قادر می سازد به دیگران چنین القا کند که وی نیاز به توجه ویژه و درمان بخصوصی دارد. این نشانه ها ممکن است به صورت ابزاری غیرکلامی برای کنترل یا بازی دادن دیگران درآیند.

نظریه یادگیری

از دیدگاه نظریه یادگیری شرطی یک علامت تبدیلی را می توان قسمتی از یک رفتار آموخته شده از طریق شرطی سازی سنتی دانست.

علایم بیماری که در دوران کودکی آموخته شده اند به عنوان ابزاری برای مدارا با وضعیتی به کار می روند که مدارا با آن با روشهای دیگر امکان پذیر نسیت.

عوامل زیستی
داده های فزاینده ای مبنی بر دخالت عوامل زیستی و عصبی –روانشناختی در پیدایش نشانه های اختلال تبدیلی وجود دارد.

مطالعات مقدماتی تصویر برداری مغزی نشان داده است که در این اختلال متابولیسم نیمکره غالب کاهش و متابولیسم نیمکره غیر غالب افزایش می یابد.

اختلال ارتباط بین دو نیمکره را در سبب شناسی اختلال تبدیلی مطرح کرده اند.

علایم ممکن است در اثر انگیختگی بیش از حد قشری ایجاد شوند که حلقه های پسخوراند منفی بین قشرمخ و تشکیلات شبکه ای ساقه مغز را قطع می کند.

افزایش برونداد کورتیکوفوگال به نوبه خود مانع از آگاهی بیمار از احساس های جسمی میشود که این امر نقایص حسی برخی از بیماران را توجیه می کند.

در برخی از بیماران آزمون های عصبی روانشناختی نشان دهنده اختلال خفیف مغزی در ارتباط کلامی, حافظه, گوش بزنگی,ناهماهنگی عاطفی, و توجه است.

اختلالات همراه اختلال تبدیلی

  • اختلالات اضطرابی بویژه اختلال وحشتزدگی
  • اختلالات افسردگی
  • اختلالات شخصیت
  • بیماری های جسمی

 

اختلال تبدیلی
اختلال تبدیلی

تشخیص افتراقی

یکی از اختلالات عمده در تشخیص اختلال تبدیل مشکل رد قطعی یک اختلال پزشکی است.

اختلالات پزشکی غیر روانپزشکی همزمان در بیماران مبتلا به اختلال تبدیلی که در بیمارستان بستری هستند شایع است و 18 تا 64 درصد از این بیماران سابقه اختلال عصبی قبلی یا فعلی با یک بیماری سیستمیک بر مغز را دارند.

حدود 25 تا 50 درصد از بیماران به عنوان مبتلا به این اختلال طبقه بندی می شوند.

در نهایت ، آنها با یک اختلال پزشکی غیر روانشناختی یا عصبی تشخیص داده می شوند که ممکن است علائم قبلی آنها را توضیح دهد.

بنابراین ، در همه موارد مشکوک به اختلال تبدیل ، معاینه کامل پزشکی و عصبی مورد نیاز است.

اگر علائم با هیپنوتیزم ، آموباربیتال ، وریدی (آمبتال) یا لورازپام (آتیوان) ناپدید شوند ، ممکن است در نتیجه یک اختلال تبدیل باشد.

اختلالات عصبی (مانند زوال عقل و سایر بیماریهای منقرض شده) ، تومورهای مغزی و بیماریهای گانگلیونی پایه باید در تشخیص افتراقی این اختلال مورد توجه قرار گیرد.

به عنوان مثال ، ضعف ممکن است با میاستنی گراویس ، پلی میوزیت ، میوپاتی اکتسابی یا مولتیپل اسکلروزیس اشتباه گرفته شود.

نوریت بینایی با نابینایی یک اختلال تبدیل اشتباه گرفته می شود. سایر بیماریهایی که می توانند علائم گیج کننده ای ایجاد کنند عبارتند از سندرم گیلن باره ، بیماری کروتزفلد-یاکوب ، فلج مکرر و تظاهرات عصبی اولیه ایدز.

علائم اختلال تبدیلی در اسکیزوفرنی ، اختلال افسردگی و اضطراب نیز مشاهده می شود ، اما این اختلالات با علائم مختلف خود همراه است که در نهایت تشخیص افتراقی ایجاد می کند.

علائم حسی-حرکتی در اختلالات حسی-حسی مشاهده می شود ، اما اختلالات حسی-روانی یک بیماری مزمن است که در سنین پایین شروع می شود و در بسیاری از سیستم های اندام دیگر با علائم همراه است.

در خود بیماری ، هیچ عملکردی متحول نمی شود و هیچ عملکردی از دست نمی رود.

شکایات جسمی مزمن هستند و محدود به علائم عصبی نیستند.

اگر علائم بیمار محدود به درد باشد ، ممکن است یک اختلال دردناک تشخیص داده شود.

بیمارانی که شکایات آنها محدود به اختلال عملکرد جنسی است ، به عنوان اختلال عملکرد جنسی طبقه بندی می شوند ، نه اختلال تبدیل.

در اختلال درگیری و اختلال کور ، علائم با اراده آگاهانه فرد کنترل می شود.

داستان یک فرد رنج دیده اغلب ناسازگارتر و متناقض تر از داستان بیمار مبتلا به اختلال تبدیل است.

و رفتار فریبنده او آشکارا هدفمند است.

علائم یک اختلال تبدیل معمولاً خود به خود برطرف می شود.

با این حال ، روان درمانی حمایتی یا رفتاری ممکن است حل آنها را تسهیل کند.

مهمترین ویژگی درمان ارتباط بین مراقب و درمانگر معتبر است.

برای بیمارانی که نسبت به موضوع روان درمانی مقاوم هستند ، درمانگر ممکن است روان درمانی متمرکز بر مشکلات استرس و تحمل را ارائه دهد.

گفتن اینکه علائم تخیلی است اغلب این بیماران را تشدید می کند.

هیپنوتیزم ، داروهای ضد اضطراب و تمرینات رفتاری آرامش بخش در برخی موارد مثر است.

آموباربیتال تزریقی یا لورازپام ممکن است در به دست آوردن اطلاعات بیشتر در مورد سابقه مفید باشد.

به خصوص اگر اخیراً دچار آسیب دیدگی شده اید. رویکردهای روان پویایی شامل روانکاوی و روانکاوی بصیرتی است که در آن بیمار به دنبال تعارضات روانی خود است و نماد علائم یک اختلال تبدیل است.

انواع روان درمانی کوتاه مدت و مستقیم نیز برای درمان اختلال تبدیل استفاده شده است.

هر چه این افراد بیشتر در نقش بیمار قرار بگیرند و پس رفت عمیق تر باشد ، درمان مشکل تر خواهد بود.

سیر و پیش آگهی اختلال تبدیلی

شروع این اختلال در تمام طول عمر گزارش شده است.

در دهه ی سوم شروع حملات صرعی و در دهه ی چهارم نشانه های حرکتی به اوج می رسد که این نشانه ها می تواند گذرا یا مداوم باشد.

پیش اگهی این اختلال در کودکان خردسال بهتر از نوجوانان و بزرگسالان است.

4/5 - (1 امتیاز)

دکتر آرش هیربد

من دکتر آرش هیربد دوره پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تخصص روانپزشکی را در دانشگاه شهید بهشتی گذراندم. در بیمارستان آتیه به عنوان روانپزشک و مسئول دفتر سلامت روان مشغول به کار هستم. در کلینیک هیربد به عنوان موسس و مسئول فنی و روانپزشک بزرگسال فعالیت دارم. در زمینه اختلالات خلقی، اضطرابی، وسواس ، اختلالات خواب و… می توانم به شما کمک کنم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا