زوج و خانواده

مهارت ازدواج موفق

ازدواج آگاهانه و با برنامه، برج مراقبت زندگی است و ضرورت آن، به ویژه در این دوران که زندگی بشر از پیچیدگی خاصی برخوردار است پوشیده نیست.

ازدواج، اهداف و نیازهای بی شماری را برآورده می سازد که مهمترین آنها آرامش و سکون است.

قرآن کریم می فرماید:

« ومن آياته أن خلق لكم من أنفسكم أزواجا لتسكنوا إليها وجعل بينكم مودة ورحمة؛»

و از نشانه های او این است که از نوع خودتان همسرانی برای شما آفرید تا بدانها آرام گیرید و میان شما دوستی و رحمت نهاد.

ازدواج موفق

برخی اهداف در زندگی

مواردی چون نیل به آرامش و سکون، تأمین نیازهای جنسی و حیاتی، بقای نسل، تکمیل شخصیت و تکامل اجتماعی، سلامت و امنیت اجتماعی و تأمین نیازهای روانی – اجتماعی در شمار مهمترین اهداف ازدواج جای دارند.

رسیدن به همه این اهداف به تأمل و تفکر و نیل به چنین ازدواجی به برنامه ریزی نیازمند است. این گفتار به ضرورت ازدواج می پردازد و سپس ۹مؤلفه ضروری جهت برنامه ریزی ازدواج را برمی شمارد؛ از آسیب شناسی و عناصر چهارگانه لازم یک ازدواج سخن می گوید و به بعضی مسائل مربوط به ازدواج در دوران جوانی، دوران تحصیل اهتمام می ورزد.

ازدواج موفق

رسول اکرم در حدیثی می فرماید:

« ايما شاب تزوج في حداثة سنه عج شيطانه يا ويله عصم منی دینه»؛

هر جوانی که در سنین جوانی ازدواج کند، شیطان [موكل بر او فریاد میزند: واویلا! دين او از دسترس من حفظ شد».

ازدواج موفق

انسان اجتماعی ترین موجود روی زمین

انسان، اجتماعی ترین موجود زمین است و هیچ انسان سالمی نمی تواند بدون ارتباط با دیگران زندگی کند. آدمی ترکیبی از جسم و روان است. برخی چنان می پندارند که وجودشان به این جسم خاکی محدود است. در صورتی که این جسم، استراحتگاه موقتی روح شمرده می شود و روان آدمی به مونس و همدم و همراه نیاز دارد.

ازدواج موفق

اریک فروم روانشناس آلمانی می گوید:

«انسان از لحظه ای که به دنیا می آید تا آن دمی که از دنیا می رود، هر کاری که می کند برای رفع احساس تنهایی خویش است».

وقتی این تنهایی بیشتر شود، تکاپوی بشر برای جست و جوی یار و همراه فزونی می یابد. کامل ترین و جامع ترین نمود این جست و جو که قاعدتا تمام زندگی فرد را تحت الشعاع قرار می دهد، ازدواج است.

ازدواج موفق

اهمیت ازدواج

البته ازدواج امری سهل و ساده نیست. برای این امر مهم باید بسیار اندیشید و به فکر فرو رفت، نقشه ها کشید و مهمتر از همه مشورت کرد. خلاصه همه این موارد محتاج برنامه ریزی است.

ازدواج موفق

ضرورت برنامه ریزی در ازدواج

صاحب نظران معتقدند به همان اندازه که نباید از ازدواج دچار ترس و توهم شد، به همان اندازه نیز نباید این اتفاق مهم و حیاتی را ساده پنداشت. زیرا ازدواج های بدون برنامه و بدون مطالعه، کارنامه خوبی نداشته اند.

به همین خاطر، برای یک ازدواج موفق باید برنامه داشت. این امر به ویژه در دنیای پست مدرن امروز که از پیچیدگی خاص برخوردار است، اهمیت دو چندان پیدا می کند؛ ازدواج یک سنت دیرینه اجتماعی است؛ ادیان الهی از مشوقان عمده آن بوده اند و حتی آن را میثاق مقدس خوانده اند.

دین مبین اسلام بر این سنت پاک و ارزشمند که سعادت جامعه را رقم می زند و موجب بقای نسل می گردد، بسیار تأکید ورزیده است.

ازدواج موفق

پیامبر اکرم می فرماید: «هیچ بنایی نزد خداوند از ازدواج محبوب تر نیست».

این بنا به برنامه و نوعی مهندسی فکری و روحی نیاز دارد. ازدواج و تشکیل خانواده حرکت از «من» به سوی «ما» است. نیازی مقدس و طبیعی است که از فطرت و آفرینش انسان ها سرچشمه می گیرد و نباید آنرا یک قرارداد متعارف اجتماعی تلقی کرد؛ زیرا اگر این بنیان مقدس آسیب بیند، پیامدهایی جبران ناپذیر دارد.

ازدواج موفق

مهارت و عامل اساسی در ازدواج

در برنامه ریزی ازدواج از ۹ عامل نام برده می شود که در توفیق این امر مهم تأثیر بسیار دارد. این عوامل عبارت است از :

  • نیت و اراده آگاهانه:

برای ایجاد خانواده و ساختن زندگی مشترک نیت تنها یک امر ذهنی نیست. این پدیده مجموعه ای از طراحی های ذهنی و عملی است که سخت کوشی و تلاش بهینه و کارآمد بخشی از آن به شمار می آید. کسی که برنامه ای شفاف و روشن برای این امر مهم داشته باشد، استحکام و بقای این پیوند مقدس را رقم زده است.

البته این نکته را هم نباید فراموش کنیم که هرگاه انسان به کاری مقدس و ارزشمند به ویژه ازدواج دست بزند، دست های نامرئی از آستین رحمت الهی خارج می شوند و باری اش می دهند. بسیاری از ازدواج های موفق و زوج های کامیاب وجود چنین امری را تأیید کرده اند.

پس وقتی از برنامه در ازدواج سخن می گوییم، هدف آن است که این امر مهم را به زمان مبهم موکول نکنیم و در زمان های مناسب و نزدیک به آن، با مشاوره و رایزنی و مطالعه و کسب اطلاعات و مهمتر از همه تجارب دیگران، به برنامه ریزی روی آوریم.

ازدواج موفق

  • سلامت روح و جسم

انسان سالم به وجود آورنده خانواده سالم است، چون اجتماع مجموعه خانواده ها است، وقتی سلامت روان پایه و اساس زندگی های مشترک باشد، بالندگی اجتماعی به ارمغان می آورد. سلامت جسم در مرتبه بعد است.

گروهی از مردم در اثر سوانح و جنگها مشکل جسمی پیدا می کنند؛ ولی می توانند زندگی زناشویی بسیار متعالی تشکیل دهند. در مسئله ازدواج سلامت اندیشه و روان و خلقیات از اهمیت ویژه برخوردار است.

ازدواج موفق

  • داشتن منبع درآمد مناسب

بحث تأمین برای یک ازدواج موفق و زندگی پرخیر و برکت بسیار ضرورت دارد. مسئله اشتغال و تأمین خانواده نوعی امنیت روانی ایجاد می کند که لازمه زندگی مشترک است.

طلاب و دانشجویانی که به ازدواج تمایل دارند، با جد و جهد در کنار درس حرفه ای می یابند و مسئله تأمین را تا حدود زیادی حل می کنند. یاری خانواده در این زمینه نیز از عوامل آسان کننده ازدواج است. البته در این مراحل صبر، قناعت، پذیرش وضع موجود و تلاش برای تأمین هر چه بیشتر ضرورت دارد.

امروزه این نکته حائز اهمیت است که حتی بسیاری از افراد توانگر جامعه که مشکل تحصیل و تأمین نداشته اند، در آغاز راه سال ها صبر و تلاش کرده اند تا توانسته اند به مرحله توانگری نائل شوند. «تأمین» رهاورد سال ها اندیشه و عمل و جد و جهد است.

ازدواج موفق

روانشناسان می گویند:

 هر حرکت انسان با یک فکر یا تصویر ذهنی شروع می شود و سپس از آنجا به صورت مادی تجسم پیدا می کند. پس می توانیم با افکارمان و ایده های عملی مان زندگی مان را بسازیم؛ چرا که جایگاه اصلی قدرت و توانگری درون ماست. انسان چرایی است که می تواند با هر چگونه ای بسازد. این یک شعار روانشناسی نیست. خلقت آدمی به گونه ای است که اگر بخواهد و از جمود خارج شود و منتظر نشود همیشه برایش تصمیم بگیرند، می تواند به مرحله تصمیم سازی برسد و مهم تر از آن در بحث تأمین به مرحله کارآفرینی دست یابد.

ازدواج موفق

جوان امروز

جوان امروز در مقایسه با جوان دهه های پیشین، از خلاقیت، مهارت، استعداد و توانگری بیشتر برخوردار است. از طرف دیگر، جوامع امروز از فرصت ها و امکانات اشتغال و تولید و فعالیت آکنده اند.

این ما هستیم که باید به سمت کار خیز برداریم یا موقعیت آنرا خلق کنیم. چه بسا لازم باشد این موقعیت را در کنار تحصیل و با نیت تشکیل زندگی مشترک فراهم سازیم. نکته مهمی که در اینجا وجود دارد، بحث ازدواج و رزق است.

حضرت محمد می فرماید:

«من ترک التزويج مخافة الفقر فقد اساءالظن بالله عزوجل ان الله عزوجل يقول: و أن يكونوا فقراء يغنهم الله من فضله؛ کسی که به خاطر ترس از فقر و مشکلات مالی ازدواج را ترک کند، به خداوند سوءظن پیدا کرده است».

چون خدا می فرماید:

و اگر فقیر باشند [و ازدواج کنند] خدا از فضل خود آنها را بی نیاز می سازد.

ازدواج موفق

  • سن مناسب

زوج مناسب باید از جهت جسمی به بلوغ کامل رسیده باشند و از جهت روحی و روانی برای پذیرش مسئولیت ازدواج آمادگی داشته باشند.

امروزه با عنایت به بحث تحصیل و کار و امکانات، تعریفی خاص از سن مناسب وجود ندارد؛ یعنی با لحاظ کردن بلوغ جسمی و روحی و تطبیق با شرایط زمانه، از جهت تحصیل و اشتغال و تأمین، می توان در خصوص ازدواج تصمیم گرفت.

البته نباید فراموش کنیم که بیش از سن تقویمی، سن عقلی ضامن بقای زندگی مشترک خواهد بود. از سوی دیگر، برخی صاحب نظران دامنه سنی ویژه برای دختران و پسران ذکر کرده اند.

برای نمونه سن مناسب آقایان جهت ازدواج را با لحاظ شرایط فوق بین ۲۲- ۲۸ سال و سن مناسب خانم ها را بین ۱۹- ۲۵ سال دانسته اند. البته همسنی آقایان و خانم ها در بسیاری از موارد مثبت است و به تفاهم بالا در محیط خانواده می انجامد.

امروزه شاهد بالا رفتن سن ازدواج آقایان و خانم ها هستیم که پدیده ای جالب نیست. به طوری که مرز ۳۰ – ۳۵ سال برای آقایان و ۲۵ – ۳۰ سال برای خانمها عادی شده است.

البته نباید شرایط اجتماعی، اشتغال و بحث تأمین را انکار کرد؛ اما همان گونه که گذشت کمک و همکاری بزرگترها و تأمین بخشی از هزینه زندگی در زمان تحصیل زوج یا زوجین و سعی و اهتمام همسر در برآوردن نیازهای خانواده و داشتن صبر، قناعت و پذیرش شرایط گذرای فعلی و ایمان و اعتقاد به رحمت خداوند از تبدیل شدن این دوره های بالای سنی به فرهنگ جلوگیری می کند.

ازدواج موفق

اصطلاح سنین طلایی چیست؟

امروزه اصطلاح سنین طلایی زندگی بسیار شنیده می شود. این دوره در ازدواج آقایان همان سنین ۲۲- ۲۸ است و در خانم ها ۲۰- ۲۵ سالگی. همچنین ۶- ۱۸ سالگی را سنین طلایی یادگیری و حفظ و تکرار و ۱۸ – ۲۵ سالگی را سنین طلایی تجربه اندوزی شمرده اند.

  • ثبات عاطفی

داشتن ثبات عاطفی و کنترل عواطف و احساسات در امر ازدواج بسیار تعیین کننده و مهم است. حوصله و بردباری، صداقت، خلوص، بی آلایشی، مهربانی، گذشت، صمیمیت، اعتماد، نظم و انضباط و همکاری، سازگاری، تعهد، سخاوت و حسن تفاهم و بالاخره انعطاف از موارد عمده ثبات عاطفی اند.

جوانانی که در آستانه ازدواج و تشکیل خانواده قرار دارند، باید از حداقل ثبات برخوردار باشند؛ بتوانند خشم و شادی غیرطبیعی خود را کنترل کنند؛ با متانت و تأمل به بررسی واقعیت ها پردازند و هنگام قضاوت و داوری با عقل و منطق ظاهر شوند.

امروزه عقیده بر این است که در امر ازدواج باید عقل و عاطفه را به هم پیوند زد تا فرزندی به نام منطق صحیح و تعامل انسانی زاده شود. تحقیقات مختلف نشان می دهد در مجموع افراد متأهل از افراد مجرد خوشبخت تر و راضی تر، سالم تر و دارای وضعیت روحی و اقتصادی بهترند. همچنین زنان جوان متأهل، در مقایسه با دوره تجرد خود، از فشار روانی کمتری برخوردارند.

ازدواج موفق

ازدواج و تعادل عاطفی

از سوی دیگر، کلا ازدواج عامل تعادل عاطفی است. به شرطی که زوجها در تعاملهای خود به مؤلفههای آن توجه داشته باشند. جالب این است که در شرایط مساعد روحی و روانی، انسان بعد از تعادل عاطفی به تعادل روانی می رسد.

امروزه ازدواج منبع بسیار مهم امنیت خاطر، به ویژه برای زنان به شمار می آید و برای احساس مسئولیت های زوجین در برابر یکدیگر جایگاهی مهم و حساس است. ازدواج برای زنان بیشتر جنبه عاطفی و صمیمیت و تعلق دارد.

ازدواج موفق

  • داشتن منطق و مسئولیت پذیری

برای پدید آوردن یک ازدواج موفق هرگز نباید بنیان آنرا بر هوس های گذرا استوار کرد. یکی از معیارهای اساسی در مرحله مقدماتی ازدواج، داشتن منطق و احساس مسئولیت پذیری است که در حقیقت علاقه و رغبت برای ایجاد خانواده است و پیش شرط اساسی ازدواج موفق به شمار می آید.

مسئولیت پذیری نوعی اطمینان خاطر و امنیت روانی به همراه می آورد و از راه های اساسی کاهش صدمات زندگی و حیات مشترک زناشویی است. بنابراین، تا این حس در وجود جوان به ظهور نرسیده است، نمی تواند به سمت یک زندگی زناشویی بی دغدغه گام بردارد. پس زوج های جوان باید، در حدود وظایف خویش، حس مسئولیت را در خود تقویت کنند.

ازدواج موفق

  • عشق الهی و تحکیم بنیان خانواده

در فرآیند ازدواج مراحلی وجود دارد که سردار همه آنها عشق و شوق به زندگی با همسر آینده است. این عشق هر چه به حقیقت و واقعیت و اصالت نزدیک تر باشد، خانواه از تداوم و استحکام فزون تر برخوردار می شود.

وفاداری به عشق، وفاداری به همسر را به ارمغان می آورد که در آن احساس تکامل و تعلق خاطر و خوشبختی حاصل می گردد. بعضی صاحب نظران معتقدند عاشق بودن شیرین تر از حق داشتن است.

پس اگر در زندگی مشترک همواره بر این اصرار کنید که حق به جانب من است، عشق و گذشت را فراموش خواهید کرد. کانون خانواده مکانی برای بخشش و خوشبخت کردن طرف مقابل است نه مقابله و به دست آوردن امتیاز.

عشق جاذبه و کشش قلبی انسان به سوی کمال و جمال است. زیبایی یکی از کمالات است و زیبای مطلق خداست. شعرا و عرفا، از جذب پروانه به سوی شمع عشق را ترسیم می کنند:

 

بلبل به چمن زان گل رخسار نشان دید

پروانه در آتش شد و اسرار عیان دید

ازدواج موفق

منصور حلاج می گوید:

«المحبة نار تحرق ما سوى المحبوب؛ عشق آتشی است هر آنچه جز محبوب است آتش می زند».

عشق لازمه زندگی است خواه زندگی زناشویی باشد و خواه عواطف و احساساتی که بین اعضای یک خانواده رد و بدل می شود. اگر عشق امیر باشد، هیچ مشکلی توان ایستادگی ندارد.

ازدواج موفق

پیامی از مرحوم شریعتی در مورد عشق و ازدواج

مرحوم شریعتی می نویسد:

«آنجا که عشق فرمان می دهد، محال سر تسلیم فرود می آورد. در یک برنامه موفق ازدواج، عشق جایگاهی ویژه دارد. عشق را باید عامل تعالی و تکامل انسان بدانیم و آن را از ارضای نیازهای معمولی و مشترک حیوانی و انسانی متمایز سازیم؛ زیرا اگر ما برای رفع نیازهای خود به چیزی یا انسانی نیازمند باشیم، این نیاز میان ما و آن شیء یا انسان نوعی وابستگی ایجاد می کند. این وابستگی را نباید با کشش عاشقانه یکی بدانیم. این نوعی هوای نفس به شمار می آید. عشق از صفات برتر و متعالی انسانی است و بدین سبب، موجب تعالی و عفت و کمال ازدواج می شود.»

بهترین جایگاه عشق، دل های جوان و پاک است. این پدیده، اگر با شوق زندگی و مسئولیت پذیری و قناعت و منطق و ثبات عاطفی و انتخاب برنامه ریزی شده و صحیح همراه شود، در زندگی روشنایی می آفریند و در سایه لطف و رحمت الهی زوجین به معشوق حقیقی که جمال روی خود او است، متصل می گردند. عشق گل سرسبد نعمت های الهی و الفبای برنامه زندگی است.

ازدواج موفق

  • آشنایی با قوانین ازدواج

ازدواج دارای وظایف، حقوق و تکالیف است. ضرورت آشنایی جوانان با قوانین و مقررات ازدواج بر هیچ کس پوشیده نیست. این مسئله بخشی از برنامه ازدواج است.

قانون می گوید: وقتی زوجین به سنین تکلیف می رسند . یعنی از بعد جسمی به بلوغ کامل و از جهات روانی به تعادل رسیدند آماده ازدواج با حفظ شرایط جانبی هستند.

به منظور تعظیم سنت نبوی در امر ازدواج و زندگی سعادتمندانه در دنیای امروز و تشکیل خانواده در ایام جوانی، زوجین باید دقیقا با حقوق و تکالیف زناشویی از نظر شرعی، اجتماعی، قانونی و انتظارات و تعهدات و مسئولیت های خود آشنا شوند.

آشنایی مقدماتی با حقوق و قوانین تشکیل خانواده، در پایداری از دواج و شیرینی و لذت زندگی بسیار مؤثر است. از جمله این حقوق، حقوق قانونی و شرعی، مهریه و حدود و اختیارات زوجین در برابر یکدیگر، تقسیم کار، حقوق زن، تعهدات اصلی و فرعی، شروط و تربیت فرزند است.

ازدواج موفق

  • بهداشت، مدیریت تحکیم خانواده

از لوازم یک ازدواج موفق و برنامه ریزی شده آشنایی زوجین با بهداشت و تلاش برای حفظ و نگهداری سلامت خانواده است. کسب اطلاعات در خصوص تنظیم خانواده و توجه به برنامه های جمعیتی کشور، به عنوان یک خانواده بزرگ ضرورت دارد.

تعامل های زوجین، بهترین سن بچه دار شدن زن که بین ۲۰-۳۰ سالگی است و رعایت فاصله حداقل ۳ سال بین زایمان و رفتار مسئولانه و آگاهانه در زندگی زناشویی بخشی از این اصول به شمار می آید. دنیای امروز دنیای تغییر است و زوج های جوان باید هر روز طریقی جدید برای بهتر شدن روابط خود بیابند.

ازدواج موفق

نتیجه گیری

از عوامل بازدارنده بسیار مهم ازدواج در سنین واقعی و درست، نیازهای تصنعی و غیر ضروری مانند لوکس گرایی، تنوع های بیش از اندازه در خوراک و پوشاک و توهمات خيالي است.

البته عوامل بازدارنده واقعی نیز وجود دارند که قابل اغماض نیستند، ولی قابل رفع و حل می نمایند؛ مانند بحث اشتغال، منبع درآمد و مسکن که در طول مقاله به آنها اشاره شده است.

برای از میان برداشتن این موانع، افزون بر همت فرد، تلاش بستگان و والدین نیز مؤثر و کارساز می نماید. امروزه اموری چون مسکن، وسایل زندگی و حرفه و درآمد در زندگی نقش اساسی دارند و عدم یا کمبود آنها می تواند عامل اختلاف و ناخشنودی و فروپاشی زندگی شود.

ازدواج موفق

مهارتهای زندگی پایدار

لوازم اصلی یک زندگی پایدار

لوازم اصلی یک زندگی پایدار را می توان در ۴ مورد خلاصه کرد:

  1. توكل: داشتن نیت و اراده راسخ و واقع بینانه و حساب شده جهت تشکیل زندگی
  2. تأمين: برآورده ساختن حداقل نیازهای ارضا کننده که استقلال زوجین را به همراه داشته باشد.
  3. تجهيز: امکانات لازم برای یک زندگی نسبتا متعادل و حتی ساده.
  4. تضمین: ضمانت روحی، روانی و عاطفی و برآورده کردن حداقل های معیشتی برای یک زندگی تعاملی و دور از مداخله و وابستگی مفرط به دیگران

 

نباید فراموش کرد که ازدواج با تحصیل و طی مدارج عالی منافات ندارد. بسیاری از افراد موفق و متخصص جامعه در سنین جوانی و حتی در آغاز تحصیل به این مهم روی آوردند و با تحمل و تأمل و قناعت و اندیشه زندگی ای سعادتمندانه بنیان نهادند.

ازدواج موفق

سوالاتی در مورد داشتن یک زندگی ساده و شیرین

در بسیاری موارد زندگی ساده و با قناعت سال های آغازین همراهی دو زوج جوان چنان شیرین است که توانگران بدان رشک می برند و این مسئله به ما باز می گردد که:

  • چگونه می خواهیم زندگی کنیم؟
  • با چه کسی می خواهیم ازدواج کنیم؟
  • چه توقعاتی داریم؟
  • چه ویژگی های اخلاقی و روانی داریم؟
  • اساس و بنیان زندگی را بر چه چیزهایی می نهیم؟

یک برنامه خوب برای ازدواج حاوی مطالبی مهم است که اساس آن توکل، همت، تفاهم و واقع بینی در زمان ازدواج است تا به مرحله منزلت متعالی متأهلان برسند.

ازدواج موفق

داستان بشربن حريث

در تاریخ چنین نگاشته اند: بشر بن حریث ازدواج نکرده بود. به او گفتند مردم درباره توحرف می زنند و می گویند سنت رسول خدا را ترک کرده ای!

گفت: به آنها بگویید من مستحب را ترک کرده، به واجب مشغولم و عبادت می کنم. وقتی بشر در گذشت، او را در خواب دیدند و پرسیدند: خداوند با تو چه کرد؟ گفت منازل مرا در بهشت بلند قرار داد و مقامات بسیار عالی به من عطا کرد، ولی هنوز به مقام و منزلت متأهلان نرسیده ام.

ازدواج موفق

ازدواج به منزله فرصت

ازدواج فرصتی است که فرد باید در آن به سمت موفقیت ها شتاب گیرد؛ زیرا در ازدواج های موفق و با برنامه و توکل به خداوند، زوجی در کنار فرد قرار می گیرد که زمینه های رشد را فراهم می کند. هر چه سنین ازدواج به جوانی نزدیک تر باشد، این توفیقات فزون تر و سریع تر است.

 

علی محمد على الدخیل می گوید: «هر کس که تاریخ را مطالعه کند خواهد دید که: إن خلف كل رجل مؤثر امراة»؟. همانا که پشت هر مرد مؤثر و ماندگار یک زن وجود دارد.

برتولت برشت نویسنده نامدار و تحلیل گر، توفیقات سقراط حکیم در دوران جوانی را مدیون همسرش اکسانتیپه می داند.

ازدواج موفق

 حرف آخر

سخن را با کلام امام صادق به سرانجام می رسانیم. آن حضرت می فرماید: «إن ركعتين يليهما رجل متزوج أفضل من رجل يقوم ليلة ويصوم نهاره أعزب».

دو رکعت نمازی که انسان ازدواج کرده بخواند بهتر از آن است که انسانی شب هایش با عبادت و روزهایش با روزه بگذرد، اما ازدواج نکرده باشد.

 

 

لطفا امتیاز دهید

دکتر آرش هیربد

من دکتر آرش هیربد دوره پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تخصص روانپزشکی را در دانشگاه شهید بهشتی گذراندم. در بیمارستان آتیه به عنوان روانپزشک و مسئول دفتر سلامت روان مشغول به کار هستم. در کلینیک هیربد به عنوان موسس و مسئول فنی و روانپزشک بزرگسال فعالیت دارم. در زمینه اختلالات خلقی، اضطرابی، وسواس ، اختلالات خواب و… می توانم به شما کمک کنم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا